బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ రాకుండా ఉండాలంటే ఏమి చేయాలి? వైద్యులు చెబుతున్న ముఖ్యమైన సూచనలు

రోజురోజుకీ పెరుగుతున్న బ్రెయిన్ స్ట్రోక్ కేసులు

ఇటీవలి కాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్ట్రోక్ కేసులు ఆందోళన కలిగించే స్థాయికి పెరుగుతున్నాయి. ఈ సమస్య వల్ల ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 15 మిలియన్ల మంది బాధపడుతున్నారు. వారిలో చాలామంది శాశ్వత వైకల్యాలు పొందుతుండగా, కొందరు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు.
ఈ ప్రమాదాన్ని తగ్గించడానికి, కోకిలాబెన్ ధీరూభాయ్ అంబానీ ఆసుపత్రి, ముంబైకి చెందిన న్యూరాలజీ కన్సల్టెంట్ డాక్టర్ తుషార్ రౌత్ కొన్ని ముఖ్యమైన సూచనలు ఇచ్చారు. సరైన జీవనశైలి పాటించడం ద్వారా బ్రెయిన్ స్ట్రోక్‌ ప్రమాదాన్ని తగ్గించవచ్చని ఆయన స్పష్టం చేస్తున్నారు.

స్ట్రోక్ రాకుండా ఉండేందుకు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు

సరైన ఆహారపు అలవాట్లు (Balanced Diet)

బ్రెయిన్ స్ట్రోక్‌ నుంచి రక్షించుకోవాలంటే ముందుగా ఆహారంపై శ్రద్ధ చూపాలి.
WHO సూచనల ప్రకారం:

• పండ్లు, కూరగాయలు, తృణధాన్యాలు, లీన్ ప్రోటీన్స్ ఎక్కువగా ఉండే ఆహారం తీసుకోవాలి.
• సంతృప్త కొవ్వులు (Saturated fats), ట్రాన్స్ ఫ్యాట్స్, అధిక షుగర్ ఉన్న ఆహారాలను తగ్గించాలి.
• ఉప్పు ఎక్కువగా ఉన్న ఊరగాయలు, ప్రిజర్వ్డ్ ఫుడ్ ఐటమ్స్‌ వంటివి వీలైనంత వరకు తగ్గించాలి.

రెగ్యులర్ వ్యాయామం (Physical Activity)

ప్రతీ వారం కనీసం 150 నిమిషాల ఏరోబిక్ వ్యాయామం తప్పనిసరి.

• వేగంగా నడవడం, సైక్లింగ్, ఈత కొట్టడం వంటి కార్యకలాపాలు హెల్తీ బరువును కాపాడుతాయి.
• రెగ్యులర్ వ్యాయామం రక్తపోటు నియంత్రణలో ఉంచి, గుండె ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది.

బరువుపై నియంత్రణ (Weight Control)

అధిక బరువు ఉన్నవారిలో స్ట్రోక్ ప్రమాదం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
అందుకే:

• సరైన ఆహారం, వ్యాయామం ద్వారా బరువును నియంత్రించుకోవాలి.
• హెల్తీ వెయిట్‌ మెంటెయిన్ చేస్తే కేవలం స్ట్రోక్‌ మాత్రమే కాకుండా, డయాబెటిస్, హై బీపీ, గుండె సమస్యలు వంటి వ్యాధులు కూడా దూరంగా ఉంటాయి.

డయాబెటిస్‌ కంట్రోల్‌ (Diabetes Management)

రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు నియంత్రణలో లేకపోతే, రక్తనాళాల్లో కణజాలం దెబ్బతిని స్ట్రోక్ ప్రమాదం పెరుగుతుంది.

• సరైన డైట్, వర్కౌట్, డాక్టర్ సూచించిన మందులు తప్పనిసరిగా తీసుకోవాలి.
• రెగ్యులర్‌గా బ్లడ్ షుగర్ లెవెల్స్ చెక్ చేసుకోవాలి.

హై బీపీ కంట్రోల్‌ (Blood Pressure Management)

బ్లడ్ ప్రెజర్ ఎక్కువగా ఉంటే బ్రెయిన్‌లో రక్తనాళాలు పగిలే ప్రమాదం ఉంది.

• హైబీపీని ముందుగానే గుర్తించి, డాక్టర్ సూచనల మేరకు ట్రీట్మెంట్ తీసుకోవాలి.
• ఇంట్లో ఆటోమేటిక్ మెషీన్‌తో బీపీని నిరంతరం చెక్ చేయడం అలవాటు చేసుకోవాలి.

కుటుంబ చరిత్రను గమనించాలి (Family History)

మీ కుటుంబంలో చిన్న వయసులోనే గుండెపోటు, స్ట్రోక్ వంటి సమస్యలు ఎదురైన వారు ఉంటే మీరు రిస్క్‌లో ఉండే అవకాశం ఉంది.

• ఇలాంటి సందర్భాల్లో జన్యుపరమైన పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.
• ముందుగానే రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్‌ని గుర్తించడం వల్ల భవిష్యత్ ప్రమాదాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు.

స్లీప్ అప్నియా జాగ్రత్తలు (Sleep Apnea Awareness)

నిద్రలో శ్వాస ఆగిపోవడం లేదా గురకపెట్టడం వంటి లక్షణాలు ఉన్నవారు జాగ్రత్తపడాలి.
ఈ సమస్య వల్ల స్ట్రోక్, గుండెపోటు ప్రమాదం పెరుగుతుంది.

• ఇలాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తే ఫ్యామిలీ డాక్టర్ లేదా పల్మనాలజిస్ట్‌ని సంప్రదించాలి.

స్ట్రోక్ లక్షణాలు (FAST Symptoms)

స్ట్రోక్‌ను త్వరగా గుర్తించడం అత్యంత కీలకం.
FAST ఫార్ములాని గుర్తుంచుకోండి:

• F – Face Drooping: ముఖం వంగిపోవడం
• A – Arm Weakness: చేయి బలహీనత
• S – Speech Difficulty: మాటలు స్పష్టంగా రాకపోవడం
• T – Time to Call Emergency: వెంటనే అత్యవసర వైద్య సేవలకు కాల్ చేయడం

విండో పీరియడ్ అంటే ఏమిటి?

స్ట్రోక్ వచ్చిన మొదటి 4 గంటలు అత్యంత ముఖ్యమైనవి.
ఈ సమయంలోనే పేషెంట్‌ను హాస్పిటల్‌కు తీసుకెళ్తే, వైద్యులు క్లాట్ బర్స్టింగ్ ఇంజెక్షన్ ద్వారా రక్తప్రసరణను తిరిగి సాధారణ స్థితికి తెచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
వెంటనే చర్యలు తీసుకుంటే ప్రాణ రక్షణ సాధ్యమవుతుంది.

చివరి మాట

డాక్టర్ తుషార్ రౌత్ ప్రకారం —
“స్ట్రోక్ అనేది ముందుగా నివారించదగిన వ్యాధి. సరైన జీవనశైలి, ఆహార నియమాలు, వ్యాయామం, బీపీ మరియు షుగర్ నియంత్రణ — ఇవి పాటిస్తే స్ట్రోక్ ప్రమాదాన్ని గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు. ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం మనందరి బాధ్యత.”

గమనిక:

ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వైద్య సలహా కాదు.
ఏదైనా చికిత్స ప్రారంభించే ముందు లేదా మార్పులు చేసేముందు మీ వైద్యుడిని తప్పనిసరిగా సంప్రదించండి.