లైకా – మానవ అంతరిక్ష యుగానికి బాటలు వేసిన వీధి కుక్క

ఈ రోజుల్లో ప్రతి దేశం తమ వ్యోమగాములను అంతరిక్షంలోకి పంపాలనే ఆశయంతో ముందుకు సాగుతోంది. అమెరికా, రష్యా, యూరోప్ వంటి దేశాలు ఇప్పటికే ఎన్నో విజయవంతమైన అంతరిక్ష యాత్రలు నిర్వహించి, వ్యోమగాములను భద్రంగా తిరిగి భూమికి తీసుకువస్తున్నాయి. కానీ ఈ సాఫల్యాల వెనుక ఒక చిన్న జీవి త్యాగం ఉందని చాలా మందికి తెలియదు — అదే ‘లైకా’, మానవునికి అంతరిక్ష మార్గం చూపించిన మొదటి ప్రాణి.

1957 నవంబర్ 3 — ఇది అంతరిక్ష చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయిన తేదీ. ఆ రోజు మాస్కో వీధుల్లో తిరుగుతున్న ఒక చిన్న వీధి కుక్కను సోవియట్ శాస్త్రవేత్తలు ఎంచుకున్నారు. దానికి “లైకా” అని పేరు పెట్టి, స్పుత్నిక్-2 అనే అంతరిక్ష నౌకలో ప్రయాణించేందుకు సిద్ధం చేశారు. ఈ ప్రయాణం మానవాళి చరిత్రలో కీలకమైన అడుగుగా నిలిచింది — ఎందుకంటే లైకా భూమి చుట్టూ కక్ష్యలో తిరిగిన మొదటి జీవిగా చరిత్రలో చోటు సంపాదించింది.

అంతరిక్ష పోటీలో లైకా ప్రాముఖ్యం

ఆ సమయంలో సోవియట్ యూనియన్‌ మరియు అమెరికా మధ్య అంతరిక్ష పోటీ తీవ్రంగా సాగింది. స్పుత్నిక్-1 ప్రయోగంలో విజయాన్ని సాధించిన సోవియట్ శాస్త్రవేత్తలు, మరో అడుగు ముందుకేసి, జీవిని అంతరిక్షంలోకి పంపాలని నిర్ణయించారు. అయితే స్పుత్నిక్-2ని తిరిగి భూమికి తీసుకురావడానికి సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అప్పటికి అందుబాటులో లేకపోవడంతో, లైకా యాత్ర ఒకవిధంగా త్యాగమయమైన ప్రయాణంగా మారింది.

కఠినమైన శిక్షణ

కేవలం 6 కిలోల బరువున్న లైకాకు అంతరిక్షంలో ఉండే పరిస్థితులను తట్టుకునేలా శిక్షణ ఇచ్చారు. చిన్న మరియు ఇరుకు కేబిన్‌లో జీవించడానికి అలవాటు చేశారు. భూమి గరవాన్ని కోల్పోయిన పరిస్థితుల్లో తినగలిగే జెల్లీ లాంటి ప్రత్యేక ఆహారాన్ని అందించారు. నౌక వేగం, ఒత్తిడి, ఉష్ణోగ్రత మార్పులు లాంటి అంశాలకు శారీరకంగా సన్నద్ధం చేయడానికి శాస్త్రవేత్తలు సెంట్రిఫ్యూజ్‌ వంటి పరికరాల్లో దీన్ని పరీక్షించారు.

లైకా యొక్క విషాదాంతం

లైకాను స్పుత్నిక్-2లో పంపిన తరువాత, ప్రారంభ గంటల్లోనే దాని హృదయ స్పందనను, శ్వాసను టెలిమెట్రీ సిస్టమ్ ద్వారా పర్యవేక్షించారు. మొదట సోవియట్ అధికారులు లైకా అనేక రోజులు జీవించి ఉందని ప్రకటించారు. కానీ, దశాబ్దాల తర్వాత నిజం వెలుగులోకి వచ్చింది — నౌకలోని కూలింగ్ వ్యవస్థ విఫలమవడంతో ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగి, లైకా కొన్ని గంటల్లోనే మరణించింది.

లైకా త్యాగం – మానవ అంతరిక్ష యుగానికి దారి

లైకా బలి అర్థరహితమేమీ కాదు. దాని ద్వారా అంతరిక్షంలో జీవులు ఎదుర్కొనే ఒత్తిడి, వేడి, భయం వంటి ప్రభావాలపై శాస్త్రవేత్తలు విలువైన డేటాను సేకరించారు. ఈ సమాచారం ఆధారంగా భవిష్యత్తులో మానవులను సురక్షితంగా అంతరిక్షంలోకి పంపే సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేశారు. దాని త్యాగం లేకపోతే యూరీ గగారిన్ వంటి వ్యోమగాములు అంతరిక్షాన్ని తాకే అవకాశం అంత తేలికగా రాలేదనడంలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.

లైకా స్మారక చిహ్నం

లైకా త్యాగానికి గౌరవంగా మాస్కోలో ఒక స్మారక చిహ్నం నిర్మించారు. ఇప్పటికీ రష్యా మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా లైకాను అంతరిక్ష ప్రయాణపు పయనకారిణిగా స్మరించుకుంటున్నారు. లైకా పేరు మానవ చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయింది — ఒక చిన్న వీధి కుక్క, మానవుడి పెద్ద కలలకే ప్రాణం అర్పించింది.