భారతీయ వంటల్లో నూనె కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. కూరలు, పులుసులు, చిరుతిళ్లు అన్నీ నూనెతోనే తయారవుతాయి. ముఖ్యంగా డీప్ ఫ్రై చేసిన తర్వాత మిగిలిన నూనెను వడకట్టి మళ్లీ వాడటం చాలా ఇళ్లలో సాధారణ అలవాటుగా మారింది. డబ్బు ఆదా అవుతుందని భావించినా, ఈ అలవాటు ఆరోగ్యానికి తీవ్ర హాని చేస్తుందని వైద్య నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
పదే పదే వేడి చేసిన నూనెలో ఏమవుతుంది?
నూనెను మళ్లీ మళ్లీ అధిక ఉష్ణోగ్రతలకు గురిచేస్తే దానిలో రసాయన మార్పులు జరుగుతాయి. ఈ ప్రక్రియలో
- ఫ్రీ రాడికల్స్
- ట్రాన్స్ ఫ్యాట్స్
- ఆల్డిహైడ్స్
వంటి హానికర సమ్మేళనాలు పెరుగుతాయి. ఇవి శరీరంలో ఆక్సీకరణ ఒత్తిడిని పెంచి కణాలను దెబ్బతీస్తాయి.
అనేక రోగాలకు దారి
పదే పదే వేడి చేసిన నూనె వాడటం వల్ల
- చెడు కొలెస్ట్రాల్ (LDL) పెరుగుతుంది
- ధమనుల్లో ప్లాక్ పేరుకుపోతుంది
- ఇన్సులిన్ నిరోధకత పెరుగుతుంది
దీని ఫలితంగా గుండె జబ్బులు, టైప్-2 డయాబెటిస్, ఫ్యాటీ లివర్ సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదం ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు అధిక ఉష్ణోగ్రతల వల్ల కార్సినోజెనిక్ పదార్థాలు కూడా ఏర్పడతాయని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.
వాడిన నూనె నిల్వలో చేసే తప్పులు
చాలా మంది వాడిన నూనెను మూత పెట్టకుండా, వెలుతురు పడే చోట నిల్వ చేస్తారు. దీని వల్ల ఆక్సీకరణ మరింత వేగంగా జరిగి విషపదార్థాలు పెరుగుతాయి. తాజా నూనెతో కలిపి వాడినా, హానికర పదార్థాలు పూర్తిగా తొలగిపోవు. అలాగే నూనెలో ఉండే విటమిన్ E, యాంటీఆక్సిడెంట్లు నశిస్తాయి.
సురక్షితమైన ప్రత్యామ్నాయాలు
- పల్లీ నూనె
- ఆవ నూనె (మస్టర్డ్ ఆయిల్)
- కొబ్బరి నూనె
- నెయ్యి
వంటి హై స్మోక్ పాయింట్ ఉన్న నూనెలను ఉపయోగించడం మంచిది. నెలకు ఒకసారి నూనె రకాన్ని మార్చడం ద్వారా ఒమెగా-3, ఒమెగా-6 ఫ్యాటీ యాసిడ్స్ సమతుల్యత కాపాడుకోవచ్చు.
చిన్న మార్పులు చేసుకుంటే గుండె, కాలేయం, మొత్తం ఆరోగ్యం మెరుగుపడుతుంది.
