ఒక అంగుళం కదిలినా… భారతదేశ భౌగోళిక పటం మారిపోతుందా? శాస్త్రవేత్తల హెచ్చరికలు

భారత ఉపఖండం కింద నడుస్తున్న భూగర్భ కదలికలు శాస్త్రవేత్తల దృష్టిలో ఒక నిరంతర ఆందోళన. హిమాలయ పర్వతాల క్రింద జరుగుతున్న భారతీయ (ఇండియన్) మరియు యురేషియన్ టెక్టోనిక్ ప్లేట్ల మధ్య ఘర్షణను వారు నెమ్మదిగా జరుగుతున్న కానీ విపరీతమైన శక్తితో కూడిన యుద్ధంగా వివరిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం ఈ ప్లేట్లు ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 4 నుండి 5 సెంటీమీటర్ల వేగంతో ఒకదానికొకటి దగ్గరపడుతూనే ఉన్నాయి. ఈ క్రమంలో ప్లేట్లు తాళం వేసుకున్నప్పుడు (లాక్ అయ్యి ఉన్నప్పుడు) అకస్మాత్తుగా ఒక్క అంగుళం కదిలినా భయంకరమైన భూకంపం సంభవించవచ్చని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఒక అంగుళం కదలిక కూడా భారతదేశ భౌగోళిక పటాన్ని మార్చివేసే ప్రమాదం ఉందని వారు చెబుతున్నారు.

ప్లేట్ల ఘర్షణ – నెమ్మదిగా జరుగుతున్న శక్తివంతమైన యుద్ధం

భారతీయ టెక్టోనిక్ ప్లేట్ ఉత్తర దిశలో యురేషియన్ ప్లేట్ వైపు కదులుతోంది. ఈ కదలిక వల్ల హిమాలయాల ఎత్తు పెరుగుతోంది. అయితే ఈ కదలిక నిరంతరమైనదే అయినప్పటికీ, ఒక దశలో ప్లేట్లు లాక్ అయి ఉన్న ఒత్తిడి విడుదలైతే అది మహా వినాశకరమైన భూకంపానికి దారితీస్తుంది. ఈ ఒత్తిడి ఒకే సారి విడిపోతే, రిక్టర్ స్కేల్‌పై 8.5 తీవ్రతతో కూడిన భూకంపం సంభవించే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఒక అంగుళం కదలిక వల్ల సంభవించే ఐదు వినాశకరమైన మార్పులు

1. మహా-వినాశకరమైన భూకంపం

ప్లేట్ల తాళం తెరచుకుని ఒక్క అంగుళం కదిలినా 8.5 తీవ్రతతో కూడిన భారీ భూకంపం సంభవిస్తుంది. ఈ భూకంపం హిమాలయ ప్రాంతం, ఉత్తర భారతదేశం అంతటా తీవ్రమైన విధ్వంసం సృష్టిస్తుంది. లక్షలాది ప్రజలు ప్రాణాలు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది. భవనాలు, రహదారులు, వంతెనలు, డ్యామ్‌లు నాశనం కావచ్చు.

2. ఉత్తర భారత భౌగోళిక పటంలో శాశ్వత మార్పు

భూకంపం వల్ల భూమి ఉపరితలంలో కొత్త పగుళ్ల రేఖలు (ఫాల్ట్ లైన్స్) ఏర్పడతాయి. ఉత్తరాఖండ్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, జమ్మూ-కశ్మీర్ ప్రాంతాలు భూభాగ మార్పులకు గురవుతాయి. కొందరు నగరాలు పూర్తిగా కుంగిపోవచ్చు, మరికొన్ని ప్రాంతాలు పైకి ఎత్తుకు రావచ్చు. ఫలితంగా భారతదేశ భౌగోళిక పటం కొత్త రూపం దాల్చుతుంది.

3. నదుల మార్గం మార్పు మరియు వరదలు

గంగా, యమునా, బ్రహ్మపుత్ర వంటి ప్రధాన నదుల మార్గం భూకంప ప్రభావంతో మారిపోవచ్చు. నదులు కొత్త మార్గాలు తీసుకోవడంతో, బీహార్, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల్లో భయంకరమైన వరదలు సంభవించవచ్చు. కొన్ని ప్రాంతాలు నీటితో మునిగిపోతే, మరికొన్ని కరువుతో బాధపడే అవకాశం ఉంది.

4. కొండచరియల విరిగిపడటం మరియు హిమానీనద సరస్సుల పేలుడు వరదలు

భూకంపం హిమాలయాల్లో భారీ కొండచరియలు విరిగిపడేలా చేస్తుంది. వీటివల్ల నదుల ప్రవాహం అడ్డంకి చెంది కృత్రిమ సరస్సులు ఏర్పడతాయి. ఈ సరస్సులు పేలిపోతే దిగువ ప్రాంతాల్లో భారీ వరదలు సంభవించి, ప్రజల ప్రాణాలు మరియు ఆస్తులు నాశనం కావచ్చు.

5. భూమి లోపలి ఉష్ణ మార్పులు మరియు పగుళ్ల తెరుచుకోవడం

టెక్టోనిక్ కదలికల వల్ల భూమి లోపలి వాయువులు, ఉష్ణ శక్తి బయటకు రావచ్చు. ఈ ప్రక్రియ వల్ల కొన్ని ప్రాంతాల్లో వేడి నీటి బుగ్గలు ఉద్భవించవచ్చు లేదా అంతరించిపోవచ్చు. దీని ప్రభావం స్థానిక పర్యావరణ వ్యవస్థపై తీవ్రమవుతుంది.

శాస్త్రవేత్తల సూచన – సంసిద్ధతే రక్షణ

భూగర్భ ఒత్తిడి నిరంతరం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో హిమాలయ ప్రాంతంలో భూకంప నిరోధక నిర్మాణాలు అవసరమని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ప్రజల్లో అవగాహన పెంచడం, విపత్తు నిర్వహణ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేయడం దేశానికి అత్యవసరమని వారు చెబుతున్నారు.

భూమి ప్లేట్లు కేవలం భూగోళ శాస్త్రం విషయం మాత్రమే కాదు — అవి దేశ భవిష్యత్తును, కోట్లాది ప్రజల జీవనాధారాన్ని కూడా నిర్ణయించగల శక్తిగా శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఒక్క అంగుళం కదలిక కూడా భారతదేశం భౌగోళిక పటాన్ని కొత్తరూపంలో మలచగలదు.