అడవిని వీడి చెరుకు తోటల్లో ‘షుగర్ బేబీస్’ చిరుతలు: మానవ–జంతు సంఘర్షణకు పెరుగుతున్న ముప్పు

మానవుల నుంచి దూరంగా అటవుల్లో జీవించాల్సిన చిరుతపులులు, ఇప్పుడు గ్రామాల మధ్యే తన జీవనాన్ని కొనసాగిస్తున్నాయంటే నమ్మశక్యం కాని విషయమే. కానీ మహారాష్ట్రలోని జున్నార్ ప్రాంతంలో ఇదే నిజమవుతోంది. ఇక్కడ చెరుకు తోటల మధ్యే పెద్ద సంఖ్యలో చిరుతలు జీవనం సాగిస్తున్నాయి. అడవుల్లో కాదు… ట్రాక్టర్లు, నీటి పంపులు, రాత్రింబగలు ప్రకాశించే లైట్లతో నిండిన వ్యవసాయ భూముల్లోనే ఈ చిరుతలు పెరిగి పెద్దవవుతున్నాయి. ఈ విపరీతమైన మార్పు వన్య ప్రాణి సంరక్షణ విభాగాన్ని ఆలోచనలో పడేస్తోంది.

అటవీ శాఖ అధికారులు వీటికి ముద్దుగా పెట్టిన పేరు “షుగర్ బేబీస్”. కారణం… చెరుకు తోటలే వీటి సహజ నివాసాలుగా మారిపోవడం.

మానవుల మధ్యే జననం… పెరుగుదల కూడా అక్కడే

ఈ ప్రాంతంలోని చిరుతలు అడవికి పరిచయం లేని తరాన్ని కలిగించాయి. వీటికి జననం, వేట, తల్లి సంరక్షణ అన్నీ చెరుకు కోతల మధ్యే జరుగుతున్నాయి.
వాటి తల్లులు… అడవిలో ఏం జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలో కాకుండా,
మానవుల మధ్య ఎలా జీవించాలోనే నేర్పుతున్నాయి.

దీంతో చిరుతలు మానవులను ముప్పుగా కాదు,
తమ సహజ పరిసరాల్లో భాగమిగానే గుర్తిస్తున్నాయని నిపుణులు అంటున్నారు.

వ్యవసాయ భూములే తమ శాశ్వత ఆవాసమన్న భావన

పుక్కిటి చెట్లతో ఉండే చెరుకు తోటలు… చిన్న పిల్లలతో ఉన్న చిరుతలకు రక్షణగా మారుతున్నాయి.
పిల్లలకు తినుబండారంగా ఎలుకలు, కోళ్లు, మేకలు… ఈ పరిసరాల్లో సులభంగానే దొరుకుతున్నాయి.
అందుకే చిరుతలు ఇక్కడే పిల్లలను కనడం పెరిగింది.

వన్యప్రాణి నిపుణుల మాటల్లో —
“ఈ తరం చిరుతలు ఇక అడవుల్లో జీవించగల సామర్థ్యం కోల్పోయాయి. తిరిగి పంపినా… మరునాటి రోజుకే చెరుకు తోటలకు తిరిగివస్తాయి.”

అటువంటి ఘటనలు పలుమార్లు జరగడంతో అధికారులు చేతులెత్తేశారు.

బంధించి అడవిలో వదిలినా… తిరిగొచ్చే చిరుతలు

జున్నార్ ఫారెస్ట్ సబ్ కన్సర్వేటర్ ప్రశాంత్ ఖాడే తెలిపారు —
• “మేము చిరుతలను పట్టి అడవుల్లో వదిలినా… అవి ఇక్కడే తమ ఇల్లు అని భావించి తిరిగి వస్తున్నాయి”
• “వాటి జీవన వ్యూహాలు, ఆహారం, సురక్షిత స్థలం అన్నీ చెరుకు పొలాల చుట్టూనే ఉన్నాయి”

అందువల్ల పునరావాస కార్యక్రమాలు పూర్తిగా విఫలమయ్యాయి.

శబ్దాలు, టపాసులు… ఏవి కూడా పనికిరాని పరిస్థితి

గ్రామస్తులు పాత పద్ధతుల్లో చిరుతలను భయపెట్టడానికి ప్రయత్నించారు
కానీ ఫలితం లేదు.

ఎందుకంటే —
పండుగల శబ్దం, వ్యవసాయ యంత్రాల శబ్దంతో పెరిగిన వీటికి
ఆ శబ్దాలు సాధారణమే అయిపోయాయి.

అలా భయపెట్టే ప్రయత్నాలన్నీ విఫలమయ్యాయి.

ప్రమాదకర దిశలో సాగుతున్న మానవ-జంతు సంఘర్షణ

పశ్చిమ మహారాష్ట్ర చెరుకు తోటలు —
ఆ ప్రాంతంలోని 70% చిరుతల జనాభాకు ఇప్పుడు ఆశ్రయం.

చెరుకు కోత ప్రారంభమయ్యే సీజన్ దగ్గరవుతున్నందున —
• చిరుతల సంచారం పెరుగుతుంది
• పశువులపై దాడులు పెరగవచ్చు
• మానవులపై ప్రమాదాలు పెరిగే అవకాశం ఉంది

అటవీ శాఖ దీనిపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది.

ఇక పరిష్కారం ఏమిటి?

సాంప్రదాయ పద్ధతులు పనిచేయకపోవడంతో
అధికారులు ఇప్పుడు కొత్త వ్యూహాలను పరిశీలిస్తున్నారు…

సంభవ్య పరిష్కార దిశలు —
• గ్రామాల చుట్టూ రక్షణ చర్యలు పెంచడం
• రైతులకు ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలు
• చిరుతలతో సహజీవనం పై అవగాహన కార్యక్రమాలు
• పశువుల భద్రతకు ప్రభుత్వ మద్దతు

మానవుల పర్యావరణ దళి స్పష్టమవుతున్న కథ

ఈ ‘షుగర్ బేబీస్’ చిరుతలు మనుషులే మార్చిన పర్యావరణ వ్యవస్థకు సాక్ష్యం.
అడవి తగ్గి… వ్యవసాయం విస్తరించడంతో
వన్యప్రాణులు మన పక్కనే జీవించడానికి నిర్బంధితమవుతున్నాయి.

వన్యప్రాణులకు మనమే స్థలం ఇవ్వకపోతే…
ఒకరోజు వాటితో సహజీవనం తప్పదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.