తెలుగు ప్రజల అతిపెద్ద పండుగలలో సంక్రాంతి అగ్రస్థానంలో నిలుస్తుంది. అందుకే దీనిని ప్రేమగా ‘పెద్ద పండుగ’ అని కూడా పిలుస్తారు. ముఖ్యంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో ఈ పండుగను మూడు నుంచి నాలుగు రోజుల పాటు అత్యంత వైభవంగా జరుపుకుంటారు. రైతులు పండించిన పంట ఇంటికి చేరే శుభసమయం కావడంతో, ఇది కేవలం మతపరమైన పండుగ మాత్రమే కాకుండా ప్రకృతికి కృతజ్ఞతలు తెలిపే రైతు పండుగగా కూడా గుర్తింపు పొందింది. అందుకే ఎక్కడెక్కడ ఉన్నా సరే… సంక్రాంతి వచ్చిందంటే సొంతూరి బాట పడటం అనివార్యంగా మారుతుంది.
సంక్రాంతి అనగానే ముందుగా గుర్తొచ్చేవి కొత్త బట్టలు, రుచికరమైన పిండివంటలు, రంగురంగుల గాలిపటాలు, ఇంటిముందు వేసే అందమైన ముగ్గులు, ఘుమఘుమలాడే వంటకాల సువాసన. ఇదే సమయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ముఖ్యంగా కోస్తా జిల్లాలు—గోదావరి, కృష్ణా, గుంటూరు ప్రాంతాల్లో—సంక్రాంతి అంటే మరో ప్రత్యేక సంప్రదాయం గుర్తుకొస్తుంది. అదే కోడి పందాలు. ఇవి కేవలం ఒక ఆటగా కాకుండా, కాలక్రమంలో ఒక ప్రాంతీయ సంప్రదాయంగా, ప్రతిష్టాత్మక వ్యవహారంగా మారిపోయాయి. చట్టరీత్యా కోడి పందాలు నేరమని తెలిసినా, ఏటా ఈ పండుగ సమయంలో వాటి నిర్వహణ కొనసాగుతూనే ఉంటుంది.
ప్రత్యేకంగా గోదావరి జిల్లాల ప్రజలకు కోడి పందెం ఒక ఆట కాదు… అది ఒక భావోద్వేగం. కోడి పందేల కోసం ప్రత్యేకంగా బరులు సిద్ధం చేయడం, వాటిని వీక్షించేందుకు వచ్చే వారికి అన్ని రకాల సౌకర్యాలు కల్పించడం ఆనవాయితీగా మారింది. డీజేలు, నృత్య కార్యక్రమాలు, ఫుడ్ స్టాళ్లు వంటి ఏర్పాట్లతో ముందుగానే పకడ్బందీగా ఏర్పాట్లు జరుగుతాయి. అందుకే “సంక్రాంతి సంబరం అంటే ఏపీలోనే” అని అనడం వెనుక అర్థం ఉంది.
కోడి పందాలకు సంబంధించి కుక్కుట శాస్త్రంను కచ్చితంగా పాటిస్తారని తెలిసిందే. పందెం కోళ్ల పెంపకం, వాటి జాతులు, శారీరక లక్షణాలు వంటి అంశాలన్నీ ఇందులో ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంటాయి. అలాగే ఏ రోజు పందెం వేయాలి, ఏ కోడిని బరిలోకి దించాలి అనే విషయాల్ని కూడా తిథి, వారం, వర్జ్యాలు చూసి నిర్ణయిస్తారు. ఈ క్రమంలోనే కుక్కుట శాస్త్రం ప్రకారం కోడి పుంజుల్లో ఉన్న రకాల వివరాలు ఇవి.
కోడి పుంజుల్లో రకాలు
కాకి కోడిపుంజు
ఈ జాతి కోడిపుంజుకు శరీరం మొత్తం నల్లని ఈకలతో ఉంటుంది. గాఢమైన నలుపు రంగే దీని ప్రధాన లక్షణం.
సేతు కోడిపుంజు
సేతు జాతి కోడిపుంజు పూర్తిగా తెల్లటి ఈకలతో కనిపిస్తుంది. శరీరం అంతా ఒకే రంగులో ఉండటం దీని ప్రత్యేకత.
పర్ల కోడిపుంజు
మెడ భాగంలో నలుపు, తెలుపు రంగుల ఈకలు కలసి ఉండటం ఈ జాతి లక్షణం. మిగతా శరీరం సాధారణ రంగులో ఉంటుంది.
సవల కోడిపుంజు
సవల జాతి కోడిపుంజుకు మెడపై పూర్తిగా నల్లటి ఈకలు ఉంటాయి. మెడ రంగే దీనికి ప్రధాన గుర్తింపు.
కొక్కిరాయి కోడిపుంజు
ఈ జాతి కోడిపుంజు శరీరం ఎక్కువగా నల్లగా ఉంటుంది. అయితే రెండు లేదా మూడు రంగుల ఈకలు కలగలిసి కనిపిస్తాయి.
డేగ కోడిపుంజు
డేగ జాతి కోడిపుంజుకు ఎర్రటి ఈకలు ప్రధాన ఆకర్షణ. ఈ రంగు దీన్ని మిగతా కోళ్లతో పోలిస్తే ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతుంది.
నెమలి కోడిపుంజు
వీపు భాగంలో పసుపు రంగు ఈకలు ఉండటం నెమలి జాతి ప్రత్యేకత. రంగుల కలయిక చూడముచ్చటగా ఉంటుంది.
కౌజు కోడిపుంజు
నలుపు, ఎరుపు, పసుపు రంగుల ఈకలు మిశ్రమంగా ఉండటం ఈ జాతి లక్షణం.
మైల కోడిపుంజు
ఎరుపు మరియు యాష్ కలర్ ఈకల కలయికతో మైల కోడిపుంజు కనిపిస్తుంది. ఈ రంగుల కాంబినేషన్ దీని ప్రత్యేకత.
పూల కోడిపుంజు
శరీరంపై పూల మాదిరిగా వివిధ రంగుల ఈకలు ఉండటం వల్ల దీనికి పూల కోడిపుంజు అనే పేరు వచ్చింది.
పింగళ కోడిపుంజు
రెక్కలు తెలుపు రంగులో ఉండగా, అక్కడక్కడా నలుపు మరియు గోధుమ రంగు ఈకలు కనిపిస్తాయి.
నల్లబోర కోడిపుంజు
ముదురు నల్లటి ఈకలతో ఈ జాతి కోడిపుంజు గాఢంగా కనిపిస్తుంది. రంగు చాలా డీప్గా ఉంటుంది.
ఎర్రపొడ కోడిపుంజు
ఎరుపు రంగు ఎక్కువగా కనిపిస్తూ, ఈకలు పొడిగా మెరుస్తూ ఉండటం ఈ జాతి లక్షణం.
ముంగిస కోడిపుంజు
జూలు రంగు ఈకలతో ఉండే ఈ జాతి కోడిపుంజు, ముంగిస జంతువు రంగును తలపిస్తుంది.
అబ్రాసు కోడిపుంజు
లైట్ గోల్డెన్ కలర్లో మెరిసే ఈకలు ఈ జాతి ప్రధాన ఆకర్షణ.
గేరువా కోడిపుంజు
తెలుపు మరియు లేత ఎరుపు రంగుల ఈకలు మిశ్రమంగా ఉండటం గేరువా జాతి కోడిపుంజు ప్రత్యేకత.
