“భాష వల్ల ప్రాణం పోయిందంటే నమ్మగలరా? ముంబైలో జరిగిన దారుణం ఏంటో తెలుసా?”

భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అత్యంత వైవిధ్యపూర్వక దేశాలలో ఒకటి. వందలాది భాషలు, అనేక మాండలికాలు, ఎన్నో సంస్కృతులు – ఇవన్నీ ఈ దేశం అందానికి ప్రతీకలు. కానీ అదే వైవిధ్యం మనం గర్వపడాల్సింది గానీ… ఇప్పుడు ఒక యువకుడి ప్రాణం తీసిన దారుణ ఘటనకు కారణమై దేశాన్ని కలవరపెడుతోంది.
ముంబైలో చోటుచేసుకున్న అర్ణవ్ ఖైర్ ఘటన, “భాష” అనే అంశం ఎంత సున్నితంగా, ఎంత ప్రమాదకరంగా మారుతుందో చూపించిన ఉదాహరణగా నిలిచింది.

రైల్లో జరిగిన చిన్న సంఘటన… విషాదాంతానికి దారితీసిన నిర్లక్ష్య సంస్కృతి

ముంబైకి చెందిన 19 ఏళ్ల అర్ణవ్ ఖైర్ విద్యార్థి. ప్రతిరోజు లాగే కళాశాలకు వెళ్లేందుకు రైలులో ప్రయాణిస్తున్నాడు. చిన్నపాటి తోపులాట, సాధారణ వాగ్వాదం – ఇలాంటి సంఘటనలు ముంబై స్థానిక రైళ్లలో కొత్తకాదు. కానీ ఆ రోజు పరిస్థితి భిన్నంగా మారింది.

వాగ్వాదంలో అర్ణవ్ సహజంగానే హిందీలో మాట్లాడడం, కొంతమంది ప్రయాణికుల కోపాన్ని రెచ్చగొట్టింది.
“ముంబైలో ఉంటూ మరాఠీ మాట్లాడలేదా?” అనే కోపంతో వారు అర్ణవ్‌పై దాడి చేసి, దూషణలకు దిగారు.
ఒక వ్యక్తి తనకు సౌకర్యమైన భాషలో మాట్లాడాడన్న ఒక్క కారణంతో అతడిని అవమానించడం, దౌర్జన్యానికి దిగడం… ఇది ఎంత అమానుషమో ఈ ఘటన మళ్లీ చెబుతోంది.

అపమానం… అవమానం… మానసిక ఒత్తిడి

ఒక మాట అనుకోకుండా ప్రాణం తీసింది.
ఒక్క సంఘటన జీవితాంతం గుర్తుండిపోయే మానసిక గాయం అయింది.
సామూహిక అవమానాన్ని భరించలేక, తనపై జరిగిన అవమానంతో తీవ్ర మనోవేదనలోకి వెళ్లిపోయిన అర్ణవ్ చివరకు ఆత్మహత్య చేసుకోవడం దేశవ్యాప్తంగా కలకలం రేపింది.

దేశం ఆలోచించాల్సిన ప్రశ్న: భాషా వైవిధ్యం మన బలం కాదా?

భారత రాజ్యాంగం 22 అధికారిక భాషలకు గుర్తింపు ఇస్తుంది. ఇంకా వందలాది భాషలు దేశంలో మాట్లాడబడుతాయి. ఇవన్నీ మన సాంస్కృతిక సంపద. కానీ ప్రజల మనస్తత్వం మారకపోతే, రాజ్యాంగం ఇచ్చిన గుర్తింపు కేవలం పుస్తకాల్లోనే మిగిలిపోతుంది.

భాష, ప్రాంతం, జాతి – ఇవి మనిషి విలువను決定 చేసే ప్రమాణాలు కావు.
“భిన్నత్వంలో ఏకత్వం” అనేది పుస్తకాల్లో చదివే నినాదం మాత్రమే కాకుండా, మనం పాటించాల్సిన ప్రాథమిక నైతిక విలువ.

ముంబై ఒక మహానగరం – కేవలం మరాఠీ మాట్లాడేవారిదో, హిందీ మాట్లాడేవారిదో కాదు. దేశం నలుమూలలనుంచి వచ్చిన లక్షల మంది కష్టపడి జీవించే నగరం.
అక్కడ భాషపైనే వివక్ష చూపించడం… ఆ నగరం గౌరవానికి కూడా మచ్చ వేసినట్లే.

ఇలాంటి దుర్మార్గాలపై కఠిన చర్యలు తప్పనిసరి

అర్ణవ్ వంటి యువకుడు తన ప్రాణం కోల్పోయిన తర్వాతైనా, ప్రభుత్వం, పోలీసులు, సమాజం ఈ సమస్యను చాలా గంభీరంగా తీసుకోవాలి.
భాషా వివక్ష, ప్రాంతీయ అసహనం చూపే వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలి. ఈ సంఘటనలు “సామూహిక నేరం” కింద పరిగణించి శిక్ష వేశారే తప్ప… మార్పు రాదు.

పాఠశాలల నుంచే సామాజిక అవగాహన అవసరం

• అన్ని భాషలు సమాన గౌరవం పొందే సంస్కృతి పెంపొందించాలి
• విద్యాసంస్థలు, ప్రభుత్వాలు అవగాహన కార్యక్రమాలు చేపట్టాలి
• వైవిధ్యం మన బలం అని పిల్లలకు చిన్నప్పటి నుంచే నేర్పాలి
• సోషల్ మీడియా, సాంస్కృతిక సంస్థలు ఈ విషయంలో ముందుండాలి

అర్ణవ్ ఖైర్ మరణం: వ్యక్తిగత విషాదం మాత్రమే కాదు… జాతీయ విలువలకు దెబ్బ

భాషాభేదం మెరుపుమండినట్లే కనిపించినా, మూలంలో మన విలువల పతనాన్ని చూపిస్తుంది.
అర్ణవ్ మరణం సమాజం మేల్కొనే హెచ్చరిక.
అతని ప్రాణ త్యాగం వ్యర్థం కాకూడదు.

మన మధ్య విభేదాలను రెచ్చగొట్టే భాషాభేదం బదులు,
మనందరినీ కలిపే ’మానవత్వం’ అనే ఒక్క భాష మాట్లాడే సమయం ఇది.