ఒకప్పుడు మన తెలుగు, తమిళ, హిందీ సినిమాల్లో నాట్య తారలకు విశేష స్థానం ఉండేది. జ్యోతిలక్ష్మీ, జయమాలిని, సిల్క్ స్మిత, అనూరాధ వంటి నర్తకులు 70, 80, 90లలో తమ వేడి నృత్యాలతో ప్రేక్షకులను మంత్ర ముగ్ధులను చేశారు. అందులో జ్యోతిలక్ష్మీ పేరు మాత్రం ప్రత్యేకంగా నిలిచిపోయింది. ఆమె చేసిన నృత్యాలు, పాత్రలు నేటికీ సినీప్రియుల జ్ఞాపకాలలో నిలిచిపోయాయి.
1948 నవంబర్ 2న తమిళనాడులోని అయ్యంగార్ కుటుంబంలో జన్మించిన జ్యోతిలక్ష్మీ తండ్రి టి.కె. రాజరామన్, తల్లి శాంతవి. ఎనిమిది మంది సంతానంలో ఆమె పెద్దది, చెల్లెలు జయమాలిని చిన్నది. రాజరామన్ సోదరి ఎస్.పి.ఎల్. ధనలక్ష్మీ ప్రసిద్ధ తమిళ నటి. ఆమెకు పిల్లలు లేకపోవడంతో జ్యోతిలక్ష్మీని దత్తత తీసుకుని పెంచారు. చిన్నప్పటి నుంచే కళల మీద మక్కువ ఉన్న జ్యోతిలక్ష్మీ ఐదేళ్లకే తెరపైకి వచ్చారు.
దర్శకుడు టి.ఆర్. రామన్ దర్శకత్వంలో ఎం.జీ.ఆర్ నటించిన చిత్రంలో మొదటిసారి నాట్యం చేశారు. ఎనిమిదేళ్ల వయసులో శివాజీ గణేశన్ నటించిన కార్తవరాయన్ కథలో కూడా కనిపించారు. పెద్దయ్యాక 1963లో విడుదలైన ఎం.జీ.ఆర్ చిత్రం పెరియ ఇడత్తు పెణ్ ద్వారా హీరోయిన్ కాకపోయినా, హాస్య పాత్ర ద్వారా సినీ ప్రపంచంలో అడుగుపెట్టారు. రామయ్య పిళ్ళై వద్ద భరతనాట్యం అభ్యసించడం వల్ల నాట్యరంగంలో తనకంటూ ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు.
తెలుగు చిత్రసీమలో ఆమె తొలి ప్రవేశం 1967లో విడుదలైన పెద్దక్కయ్య సినిమాతో జరిగింది. అయితే ఆమెకు గుర్తింపు తెచ్చినది 1973లో శోభన్ బాబు నటించిన ఇదాలోకం చిత్రం. “గుడి ఎనక నా సామి గుర్రమెక్కి కూకున్నాడు” అనే పాటతో తెలుగు ప్రేక్షకులను ఉర్రూతలూగించారు. తర్వాత అదే పాటను కుబేరులు సినిమాలో మళ్లీ నర్తించారు. ఆ తరవాత జ్యోతిలక్ష్మీ సినిమాల్లో ఐటమ్ సాంగ్స్కి సింబల్గా మారారు.
ఎంత పెద్ద హీరో సినిమా అయినా జ్యోతిలక్ష్మీ పాట ఉంటే చాలు — ఆ సినిమా టికెట్లు వేగంగా అమ్ముడయ్యేవి. ఆమె పాట చూసే ఉత్సాహంతోనే ప్రజలు థియేటర్లకు వెళ్లేవారు. కొంతమంది ఆమె పాట అయిపోయిన వెంటనే థియేటర్ నుంచి బయటకు వచ్చేవారని ఇండస్ట్రీలో కథనాలు ఉండేవి. నిర్మాతలు, డిస్ట్రిబ్యూటర్లు జ్యోతిలక్ష్మీ పాట తప్పనిసరిగా ఉండేలా చూసుకునేవారు.
సినీ జీవితంలో విజయాలు సాధించిన జ్యోతిలక్ష్మీకి వ్యక్తిగత జీవితంలో మాత్రం తీపికన్నా చేదు ఎక్కువైంది. వాసుదేవన్ అనే వ్యక్తితో వివాహం జరిగింది. అయితే ఆయనకు ముందే పెళ్లి ఉండటంతో ఈ బంధాన్ని రహస్యంగా ఉంచారు. ఎనిమిదేళ్లు సహజీవనం సాగించి, మీనాక్షి అనే కూతురికి జన్మనిచ్చారు. కానీ ఆ కాలంలో వాసుదేవన్ ప్రవర్తన, అతడి అహంకారం కారణంగా ఆమెకు అవకాశాలు తగ్గాయి.
1980లో ఎన్టీఆర్ నటించిన సరదారాముడు సినిమా షూటింగ్ సమయంలో జ్యోతిలక్ష్మీ ఒక్కసారిగా అదృశ్యమయ్యారు. తర్వాత తెలిసింది ఏమిటంటే, వాసుదేవన్ నుంచి తప్పించుకునేందుకే బొంబాయ్కి వెళ్లిపోయారని. తిరిగి వచ్చాక సినిమాటోగ్రాఫర్ సాయిప్రసాద్ను వివాహం చేసుకున్నారు. మీనాక్షి పేరును జ్యోతిమీనాగా మార్చి ఆమెను సినీ రంగంలోకి తీసుకువచ్చారు. అయితే ఆమెకు తల్లిలా పేరు రాలేదు.
చివరికి జ్యోతిలక్ష్మీకి ఆర్థిక ఇబ్బందులు, అనారోగ్యం, బ్లడ్ క్యాన్సర్ వంటి సమస్యలు తలెత్తాయి. చెల్లెలు జయమాలిని బిజీగా ఉన్న సమయంలో ఆమె పరిస్థితి అధ్వాన్నంగా మారింది. ఒకప్పుడు సినిమాలను కుదిపేసిన నాట్యరాణి చివరి రోజులు నిరుపేదగా, బాధలతో గడిపారు.
జ్యోతిలక్ష్మీ 2016 ఆగస్టు 9న చెన్నైలో తుదిశ్వాస విడిచారు. సినీ చరిత్రలో **“ఒక యుగాన్ని నిర్వచించిన నాట్య తార”**గా ఆమె పేరు చిరస్మరణీయంగా నిలిచిపోయింది.
