‘జర్నలిస్ట్’ అనే పదం మనందరికీ బాగా పరిచయం. వార్తలను సేకరించి, విశ్లేషించి ప్రజలకు చేరవేసే వ్యక్తినే జర్నలిస్ట్ అంటాం. కానీ ఈ పదం ఎలా పుట్టింది? దాని వెనక ఉన్న చరిత్ర ఎంతో ఆసక్తికరం.
‘జర్నలిస్ట్’ అనే పదానికి మూలాలు లాటిన్ భాషలో ఉన్నాయి. లాటిన్లోని “డైర్నస్” అనే పదం “రోజువారీ” అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. ఆ పదమే ఫ్రెంచ్ భాషలో **“జర్నల్”**గా మారింది. దీని అర్థం రోజువారీ రికార్డు లేదా వార్తాపత్రిక. 17వ శతాబ్దంలో యూరప్లో వార్తాపత్రికలు విస్తరించాయి. అప్పట్లో సంఘటనలను, రోజువారీ విషయాలను ముద్రించేవి కాబట్టి వాటిని “జర్నల్స్” అని పిలిచేవారు.
18వ శతాబ్దంలో “జర్నలిస్ట్” అనే పదం ఆంగ్లంలోకి వచ్చింది. ఆ సమయంలో వార్తాపత్రికలకు రచనలు చేసే వారిని మాత్రమే సూచించేది. కానీ కాలక్రమంలో దాని పరిధి విస్తరించి, వార్తలు సేకరించడం, వాస్తవాలను పరిశీలించడం, సమాజంలో అన్యాయాలను బహిర్గతం చేయడం అన్నీ జర్నలిస్ట్ బాధ్యతల్లో చేరాయి.
భారతదేశంలో జర్నలిజం ఆరంభం బ్రిటిష్ పాలనలో జరిగింది. జేమ్స్ ఆగస్టస్ హికీ 1780లో బెంగాల్ గెజెట్ అనే తొలి వార్తాపత్రికను ప్రారంభించాడు. అప్పటి నుంచే జర్నలిజం సమాజంలో మార్పు తీసుకొచ్చే శక్తిగా మారింది. తెలుగు జర్నలిజం 19వ శతాబ్దంలో కందుకూరి వీరేశలింగం వంటి మహానుభావుల రచనలతో బలపడింది.
నేటి కాలంలో జర్నలిస్ట్ అంటే కేవలం పత్రికల్లో వార్తలు రాసేవాడు మాత్రమే కాదు. టీవీ, రేడియో, ఆన్లైన్ పోర్టల్స్, సోషల్ మీడియా వంటి వేదికల్లో సమాచారాన్ని ప్రజలకు చేరవేసేవాడు కూడా జర్నలిస్ట్ గానే పరిగణించబడతాడు. ప్రజలకు నిజాన్ని తెలియజేయడం, అధికారులను ప్రశ్నించడం, సామాజిక బాధ్యతను నిర్వర్తించడం జర్నలిస్ట్ వృత్తి యొక్క ప్రధాన లక్ష్యం.
అయితే ప్రస్తుతం సోషల్ మీడియా విస్తరించడంతో జర్నలిస్ట్ అనే పేరును దుర్వినియోగం చేసుకునే వారి సంఖ్య పెరిగింది. ఫలితంగా తప్పుడు సమాచారం వ్యాప్తి చెందుతూ విశ్వసనీయత దెబ్బతింటోంది. ఇది సమాజంలో అశాంతిని పెంచే ప్రమాదం ఉంది.
దీనికి పరిష్కారం ప్రజల్లో సమాచార సాక్షరత పెంచడంలో ఉంది. అంటే నిజమైన వార్తను తప్పుడు వార్త నుంచి వేరు చేయగలిగే సామర్థ్యం పెంచాలి. అలాగే నిజాయతీగల జర్నలిజాన్ని ప్రోత్సహించాలి. తప్పుడు వార్తలు పంచే వారిపై కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలి. సోషల్ మీడియా సంస్థలు కూడా నకిలీ సమాచారాన్ని తొలగించే బాధ్యత తీసుకోవాలి.
అలా జర్నలిజం తన అసలు లక్ష్యాన్ని నిలబెట్టుకుంటేనే సమాజంలో విశ్వసనీయత, పారదర్శకత, సామరస్యం పెరుగుతాయి. జర్నలిస్ట్ అనే పదం అర్థం అప్పుడు మరింత గౌరవప్రదంగా మారుతుంది.
