పరిచయం — ఒక సంకల్పం, ఒక జీవితం
జర్నలిజం అంటే వార్తల సేకరణ, కథనాల రచన మాత్రమే కదా — కాదు. జర్నలిజం అంటే సమాజానికి ఎదురు చూపులేని ఒక దర్పణం. ప్రజల జీవితాల్లో జరిగే న్యాయం, అన్యాయం, దుర్వ్యవహారాలు, సంస్కృతికి సంబంధించిన మార్పులు — ఇవన్నీ పత్రికల صفలలోకి తీసుకురావటంలో భాగమైన ఓ తపస్సు. ఎంత మంది ప్రగాఢ భావగాథలను, మూల్యాలను బోయకుండా వదిలేయకుండా అక్షరాల్లో ఆశించారో ఆ గాథలు పట్ల మన అగ్రజులైన జర్నలిస్టులే కొత్త జేబుల్లాగా నిలిచారు. ఈ వ్యాసం — అలాంటి అక్షర యోధుల వెనుక ఉన్న జీవితాలు, వారి త్యాగం, కుటుంబాలపై వచ్చే సతృప్తి రాహిత్యం, సమాజం చేసిన దృష్టి మరవింపు గురించి పూర్తిగా, ప్రామాణికంగా, భావోద్వేగంతో తెలియజేసేందుకు రాసి పెట్టాను.
జర్నలిజం ఒక తపస్సు — వ్యక్తికీ కాదు, నాయికత్వానికి
జర్నలిజం అంటే ప్రతిపక్షాన్ని ఎదుర్కోవటం కాదు; అది నిర్లక్ష్యానికి లేచి మాట్లాడటం. చాలా మంది జర్నలిస్టులు తమ పనిని ప్రేమగా చూసినప్పటికీ — సామాజిక బాధ్యత కోసం జీవితం బలిచేశారు. ఆ తపస్సులో పలు అంశాలు బొమ్మలా కనిపిస్తాయి:
- శారీరక దుర్బలతలొంటూ, నైశ్చల్యంతో, కొలేశం లేకుండా పని చేయుట.
- కుటుంబ్ బాధలు, పిల్లల భవిష్యత్త్ కోసం శ్రమించరాని పరిస్థితులు.
- వైద్యసేవలు అందుకోలేక పోవడం, పిన్ని బాగులేని పాతజీవిత పరిస్థితులు.
- నామమాత్రం గుర్తింపు, కానీ ఆర్థిక భద్రత లోపం.
ఈ నష్టాలు సాధారాణంగా వస్తుంటే కూడా, వారి సంకల్పం సమాజం మీద నిబద్ధతగా నిలిచింది — అదే జర్నలిస్ట్ గౌరవం.
గుర్తుచేసే అరుదైన జీవిత గాధలు — వ్యక్తిగత సాక్ష్యాలతో
క్రిందివి సందర్భాలు మీరే ఇచ్చిన వివరాల ఆధారంగా మరింత విస్తరించి, భావోద్వేగీకరించి, పాఠకుని మనసును స్పర్షించేలా రాశాను.
1) పింగళి దశరధ్ రామ్ — ముందస్తు జాడ విచారణ
పింగళి దశరధ్ రామ్ పేరు వినగానే, ప్రతి ఊరేగింపు ప్రసంగం, ప్రతి సంచలన కథనం గుర్తుకు వస్తాయి. ఎన్కౌంటర్ పత్రిక ద్వారా వ్యవస్థా ప్రశ్న అడిగిన ఆయన అసలు కర్తృత్వం సమాజానికి ఆహ్లాదకరంగా నిలిచింది. అదే ధైర్యం ఆయనకు ఖరీదుగా నిలిచింది. మౌన ఆలోచనే ఆయన కుటుంబంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది — భార్య సుశీలమ్మ, చిన్న పిల్లలు అన్యస్థితిలో జీవితాన్ని తట్టుకున్నారు. నవులూరు దళిత కాలనీలో అద్దె ఇల్లు, టిఫిన్ హోటల్ ద్వారా బతుకును సాగించిన ఆ కథ — జర్నలిజం కోసం ప్రాణాలను బలిచిన సందర్భాల ప్రతిబింబం.
దశరధ్ రామ్ జీవితం ఒక సత్యాన్ని చెప్తుంది: నిజాయితీతో పని చేసిన జర్నలిస్ట్ కుటుంబానికి కలిగే ఆర్థిక అసహనం, రాజకీయ వాతావరణం ఎంత క్రూరం కావొచ్చు అనే దానిని.
2) కలేకూరి ప్రసాద్ — కళతో కలిసిన ఉద్యమకారుడు
కలేకూరి ప్రసాద్ దళిత ఉద్యమాలలో పాటలు, రాసిన గేయాలతో ప్రజల చైతన్యాన్ని రేకెత్తించాడు. ఆయన ప్రయత్నాలు స్థానిక స్థాయిలోనే కాక, ఆంధ్రలో మొట్టమొదటి సామాజిక ప్రతిభలలో ఒకటిగా గుర్తించబడ్డాయి. అయితే వ్యక్తిగత జీవితం సంపూర్ణంగా విరమించింది: మద్యాసక్తి, కుటుంబ విభజనలు — వీటితో ఆయన జీవితగాథలో ఒక దూరదృష్టి ఉంది. కలేకూరి కథ అనేక వరస సమస్యలను చూపిస్తుంది — వ్యక్తిగత బలాన్ని, సామాజిక బాధ్యతను, అతని రచనల శక్తిని.
3) చిమ్మన నాగభూషణం — వామపక్ష భావజాలం, చివరి ఒంటరితనం
చిమ్మన గారి పోరాటాలు మంగళగిరి సమాజాన్ని మార్చినవే. పేదల స్థలహక్కుల కోసం చేసిన ఉద్యమాలు, వామపక్ష పార్టీలతో కూడిన బాధ్యతను ఆయన కప్పుకున్నాడు. కానీ జీవిత చివర్లో ఆమె భార్యకు వైద్యసేవ లేక ఆమె మరణం, దత్తత కుమారుడికి చూపు కోల్పోవడం, ఆ తర్వాత చిమ్మన కూడా కంటి శక్తి కోల్పోవటం — ఇవి కొంతమంది విలువల యోధులే ఎలాంటివి తిసుకుని వెళ్లారో తెలిపే వాస్తవాలు. జనసేవ కోసం బాగా పనిచేసిన వారు సమాజం ముందుకు నిలబడనట్లయితే — అది మన అందరికి ఒక ప్రశ్న.
4) చెన్నా అజయ్ కుమార్ — పల్లెలో డిగ్గజం, పరోక్ష బాధ్యత
తన తక్కువ సామర్థ్యాల మధ్యన కూడా అజయ్ కుమార్ నిండుగా ప్రజల సమస్యలపై పనిచేశాడు. స్థానిక కేబుల్ చానెల్ నుంచి శాటిలైట్ వరకూ — అతని నిబద్ధత ప్రతి నివాసానికి మెరుపులతో చేరడమే. అందుకే ఆయన కుమార్తెల కోసం స్ఫూర్తిగా ఉన్నా, ఆరోగ్య సమస్యలు, ఆర్థిక అవస్థల కారణంగా చివరికి ఈ ప్రపంచాన్ని విడిచిపెట్టిన ఘోర సంఘటనలు జరగాయి. స్థానిక ఎమ్మెల్యే సహాయంతో కొంత ఉపశమనం వచ్చినప్పటికీ — ఆయనకు అందాల్సిన స్థిరమైన గుర్తింపు, భద్రత తక్కువగా ఉండింది.
5) వేజెండ్ల రాధా, అనుముల శ్రీకాంత్ — కెమెరా వెనుక మౌన తపస్సు
సమాచారాన్ని విజువల్గా అందించిన కెమెరామెన్, టెక్నీషియన్ వంటి కార్మికుల జీవితాలు తరచుగా పత్రికరంగం గురించి బహిష్కృతంగా ఉంటాయి. వీరి అనుభవాలు, సమావేశాలకు అప్పందమైన సమయం, ప్రమాదంలో కూడా కెమెరా తీసుకుని నిలిచే ఆచరణలు — వీటన్నీ జర్నలిజం వ్యవస్థలోని మౌన విలువలని తెలియజేస్తాయి. అయితే వీరి కుటుంబాలకు వచ్చిన ఆర్థిక అనాథా పరిస్థితులు మన సమాజానికి స్థాయిలేని పరామర్శ.
కేంద్ర భావం — ఎందుకు ఇలాంటి పరిస్థితులు జరుగుతాయి?
పాయింట్లు స్పష్టంగా, జర్నలిజం శ్రామికుల పరిస్థితులపైactical కారణాలు:
- ఆర్థిక భద్రత లేకపోవడం — పత్రికలు, చానళ్లు భారీ కంపెనీలవైపు మరలినప్పుడు, లక్ష్యాలు ట్రెండ్-పెండెంట్గా మారినప్పుడు స్థానిక పత్రికలు, చిన్న స్టేషన్లు ఆర్థికంగా బలహీనతకు గురవుతాయి. ఫలితంగా ఉద్యోగ స్థితులు అస్థిరంగా మారతాయి.
- పెన్షన్, మెడికల్ బెనిఫిట్స్ అందకపోవడం — బహుళ జర్నలిస్ట్లు కాంట్రాక్ట్ లేదా పార్ట్-టైమ్ విధానాల్లో పనిచేస్తారే, దీర్ఘకాలిక బెనిఫిట్స్ లేకపోవడం సహజం.
- సామాజిక గుర్తింపు పరిమితి — సంకల్పంతో పనిచేసిన వారికే సమాజంలో పదవి లేదు. ఒక ప్రముఖ నేత లేదా పత్రిక యాజమాన్యపు మద్దతు లేకపోతే, అవసరమైన సమాజసౌకర్యాలు రాలేదు.
- పారిజాత రాజకీయ, ఐదేంటి ఒత్తిడి — రాజకీయ ప్రభావాల కారణంగా నిజాయితీగల కథనాలు చాలా సందర్భాలలో దబ్దిక కింద పడి, జర్నలిస్టులకు బెదిరింపులు, కాలుష్యం వస్తుంది.
సమాజానికి, ప్రభుత్వానికి చెప్పవలసిన ఆవశ్యక సూచనలు
ఈ గాధలను చదివిన ప్రతి పాఠకుడు, సామాజిక కార్యకర్త, పాలకుడు ఈ సమస్యల గురించి ఆలోచించాలి. కొన్ని ప్రతిపాదనలు:
- జర్నలిస్టులు కోసం ప్రత్యేక సంక్షేమ ఫండ్ — స్థానిక కార్యాలయాలకు, టైమ్-ఆఫ్ లేదా అత్యవసర వైద్యం కోసం అందుబాటులో ఉండే నిధులు. ఫండ్కు పత్రికలు, ప్రభుత్వ విభాగాలు, ప్రైవేట్ దాతలు కలిసి వసూలు చేయాలి.
- పేరోల్స్, కాన్ట్రాక్ట్ ఉద్యోగులకు మెడికల్, పింఛన్ బెనిఫిట్ నిబంధనలు — సర్కారుకు అలాగే మీడియా సంస్థలకు సరళమైన పథకం రూపొందించటం అవసరం.
- జీవన గౌరవం స్థాపనలు — విలువలు గల జర్నలిస్టుల జీవిత కథలను రికార్డు చేసి మ్యూజియమ్ లేదా ఆర్కైవ్లో నిలుపుకోవాలి; తద్వారా కొత్త తరహా జర్నలిస్టులకు ఆదర్శంగా నిలవాలి.
- స్థానిక మీడియా అసోసియేషన్లు బలోపేతం — పత్రికా సంఘాలు, జర్నలిస్టు సంఘాలు మరింత స్థిరంగా ఉండి, వారి కుటుంబాలకు అవసరమైన సహాయాన్ని సమీకరంగా అందించాలి.
- పబ్లిక్ అఖిల భారత జర్నలిస్టు రక్షణ చట్టం — బెదిరింపులు, హింస లాంటి ఘటనల నుంచి జర్నలిస్టులను రక్షించేందుకు స్పష్టమైన చట్టాలు అవసరం.
వ్యక్తిగత ప్రతిపాదన — మా బాధ్యత, మీ బాధ్యత
జర్నలిజం పేరుతో త్యాగాలు చేసిన వారిపై మనము మరింత బాధ్యతగా ఉండాలి. పాఠకునిగా, సహోద్యోగిగా, సర్కారు ప్రతినిధిగా మీరు ఈ గాధలకు స్పందించాలి. ఒక చిన్న ఉదాహరణగా:
- స్థానికంగా ఒక “జర్నలిస్టు సహాయ పథకం” ప్రారంభించండి — ఒక నెలా బహుమతి లేదా వైద్య ఖర్చు భర్తీకి నిల్వ ఉంచండి.
- పత్రిక యాజమాన్యులపై ప్రజలకు తెలియజేయండి — విలువలతో పనిచేసిన వారి కుటుంబానికి ఆర్థిక సాయం అందించండి.
- యువ జర్నలిస్టులకు మెంటారింగ్ ప్రోగ్రామ్లు ఏర్పాటు చేయండి — వృత్తిపరమైన, ఆర్థికపరమైన సూచనలు, బడ్జెట్ చేయుట, పింఛన్ ప్రణాళిక వంటి శిక్షణలు ఇవ్వండి.
ముగింపు — కవిత్వపు వాక్యం కాదు, జీవితం
జర్నలిజం వలె ఒక జీవితమున్నదే — అది సినిమా కాదు, నాటకం కాదు; ఇది ప్రతిరోజూ ప్రజల జీవితాలకు నిజాయితీతో అక్షరాలు వేస్తూ ఉండటమే. పింగళి దశరధ్ రామ్, కలేకూరి ప్రసాద్, చిమ్మన నాగభూషణం, చెన్నా అజయ్ కుమార్, వేజెండ్ల రాధా, అనుముల శ్రీకాంత్ లాంటి అగ్రజులు తమ త్యాగంతో ఒక సమాజాన్ని మెరుగుపరచడానికి పనిచేశారు. వారు మిగిల్చిన కన్నీటి కథలు మనందరి బాధ్యతగా నిలవాలి — గుర్తింపు, భద్రత, ఆదరణ ఇస్తూ వారి కుటుంబాలను మనం సహారించాలి.
ఈ లేఖనాన్ని చదివిన ప్రతీ పాఠకుడికి ఒక విజ్ఞప్తి — మీ చుట్టువున్న ఒక జర్నలిస్టును ప్రశంసించండి; వారికి అవసరమైన సహాయాన్ని అందించండి; స్థానిక బాధ్యతలపై మరింత శ్రద్ధ పెట్టండి. జర్నలిజం ఒక తపస్సు, కాని తపస్సును గౌరవించకున్న సమాజం నాశనం చేయబడుతుంది.
