భారత్–పాకిస్థాన్ క్రికెట్ చరిత్రలో అరుదైన అధ్యాయం

ప్రపంచ క్రికెట్ చరిత్రలో ఎన్నో ఆసక్తికరమైన కథనాలు దాగి ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా భారత్–పాకిస్థాన్ మధ్య జరిగే పోటీలు కేవలం ఒక క్రీడ మాత్రమే కాదు, రెండు దేశాల గౌరవం, ప్రతిష్ఠల పోరాటంగా భావించబడతాయి. ఒక జట్టు గెలిస్తే ఆ దేశ ప్రజలు సంతోషంలో మునిగిపోతారు, ఓడిపోతే తీవ్ర నిరాశలో పడిపోతారు. అలాంటి పోటీలు ఇరు దేశాల మధ్య క్రీడకు మించిన రాజకీయ, సామాజిక, భావోద్వేగ అంశాల ప్రతిబింబంగా నిలుస్తాయి.

అయితే క్రికెట్ చరిత్రలో ఒక ప్రత్యేకమైన అంశం ఏమిటంటే, కొన్ని అరుదైన సందర్భాల్లో ఆటగాళ్లు ఒకే కాకుండా రెండు దేశాల కోసం ఆడిన ఘట్టాలు ఉన్నాయి. నేటి ICC నియమావళిలో ఇది అసాధ్యం. కానీ స్వాతంత్య్రం తరువాతి కాలంలో ఏర్పడిన రాజకీయ మార్పులు, సరిహద్దుల పునర్వ్యవస్థీకరణ కారణంగా ఈ ఘట్టాలు చోటుచేసుకున్నాయి. భారత్ విభజన తరువాత పాకిస్థాన్ ఏర్పడగా, అప్పటివరకు భారత్ తరఫున ఆడిన కొందరు ఆటగాళ్లు పాకిస్థాన్ జట్టులోకి మారారు. ఈ నేపథ్యం క్రికెట్ చరిత్రలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన అధ్యాయం.

అబ్దుల్ హఫీజ్ కర్దార్ – రెండు జట్లకు కెప్టెన్‌గా నిలిచిన మహనీయుడు

అబ్దుల్ హఫీజ్ కర్దార్ లాహోర్‌లో జన్మించారు. ఆయన తొలుత భారత జట్టుతో తన అంతర్జాతీయ కెరీర్ ప్రారంభించారు. 1946లో ఇంగ్లాండ్ పర్యటనలో భారత్ తరఫున మూడు టెస్టులు ఆడారు. స్వాతంత్య్రం తరువాత పాకిస్థాన్ ఏర్పడగా ఆయన ఆ జట్టులో చేరారు. 1952లో భారత్‌పై పాకిస్థాన్ తొలి టెస్ట్ మ్యాచ్ ఆడింది. ఆ మ్యాచ్‌కు కర్దార్ కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించారు.

మొత్తం 23 టెస్టుల్లో పాకిస్థాన్‌కు నాయకత్వం వహించి 847 పరుగులు చేశారు. కేవలం ఆటగాడిగానే కాకుండా, కొత్తగా ఏర్పడిన జట్టుకు తొలి కెప్టెన్‌గా నిలవడం కర్దార్‌కు దక్కిన అరుదైన గౌరవం. ఆయనను పాకిస్థాన్ క్రికెట్ పితామహుడిగా కూడా గౌరవిస్తారు. పాకిస్థాన్ క్రికెట్ ప్రారంభ దశలో ఆయన చేసిన సేవలు భవిష్యత్ తరాలకు మార్గదర్శకంగా నిలిచాయి.

గుల్ మహ్మద్ – భారత్ నుండి పాకిస్థాన్ వరకు సాగిన ప్రయాణం

గుల్ మహ్మద్ 1921లో లాహోర్‌లో జన్మించారు. ఎడమచేతి బ్యాటర్‌గా గుర్తింపు పొందిన ఆయన భారత్ తరఫున 1946 నుంచి 1952 మధ్య ఎనిమిది టెస్టులు ఆడారు. బ్యాటింగ్‌లో నైపుణ్యం, క్రమశిక్షణతో ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు.

తరువాత పాకిస్థాన్ జట్టులో చేరిన ఆయన 1956లో ఆ జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు. పాకిస్థాన్ తరఫున ఒక్కటే టెస్ట్ ఆడినా ఆ మ్యాచ్‌లో 39 పరుగులు చేసి జట్టుకు విజయాన్ని అందించారు. ఒక ఆటగాడు రెండు దేశాలకు టెస్టు ఆడటం అరుదైన ఘట్టం. అందులోనూ రెండు శత్రు దేశాల తరఫున ఆడటం ఆయన కెరీర్‌ను మరింత ప్రత్యేకతతో నిలిపింది. గుల్ మహ్మద్ పేరు క్రికెట్ చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోవడానికి ఇది ఒక ప్రధాన కారణం.

ఆమిర్ ఎలాహీ – రెండు జట్ల బౌలర్‌గా గుర్తింపు పొందిన ఆటగాడు

ఆమిర్ ఎలాహీ 1947లో భారత్ తరఫున ఆస్ట్రేలియాతో టెస్టులో ఆరంగేట్రం చేశారు. ఆ తరువాత రాజకీయ మార్పుల కారణంగా పాకిస్థాన్ తరఫున ఆడే అవకాశం వచ్చింది. ముఖ్యంగా 1952లో భారత్‌పై పాకిస్థాన్ తొలి టెస్టులో ఆయన బౌలర్‌గా ప్రాతినిధ్యం వహించారు.

పాకిస్థాన్ తరఫున ఐదు టెస్టులు ఆడిన ఆయన ఏడు వికెట్లు తీశారు. 44 ఏళ్ల వయసులో పాకిస్థాన్ తరఫున డెబ్యూ చేయడం ఆయన కెరీర్‌లో ప్రత్యేకత. సాధారణంగా క్రికెటర్లు ఆ వయసులో రిటైర్మెంట్ ప్రకటిస్తారు. కానీ ఆమిర్ ఎలాహీ మాత్రం అటువంటి వయసులో కూడా పాకిస్థాన్ తరఫున కీలక పాత్ర పోషించడం విశేషం. ఎక్కువకాలం జట్టులో కొనసాగకపోయినా ఆయన పేరు క్రికెట్ చరిత్రలో నిలిచిపోయింది.

అప్పటి పరిస్థితులు – ఇప్పటి నిబంధనలు

ఈ మూడు ఆటగాళ్లు ఆడిన కాలం ప్రత్యేక పరిస్థితులు కలిగిన కాలం. స్వాతంత్య్రం, విభజన, కొత్త దేశాల ఏర్పాట్లతో క్రీడల్లోనూ మార్పులు జరిగాయి. ఒకే దేశం తరఫున ఆడిన ఆటగాళ్లు కొత్త సరిహద్దుల కారణంగా మరొక దేశానికి మారారు.

ప్రస్తుతం ICC రూపొందించిన కఠిన నియమాల ప్రకారం ఒక ఆటగాడు రెండు దేశాలకు ప్రాతినిధ్యం వహించడం సాధ్యం కాదు. ఒకసారి ఒక దేశ తరఫున ఆడిన తర్వాత మరొక దేశానికి మారడం నిబంధనలకు విరుద్ధం. అందువల్ల ఈ ఘట్టాలు క్రికెట్ చరిత్రలో శాశ్వతంగా ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించాయి.

భారత్–పాకిస్థాన్ క్రికెట్ సంబంధాల పరిణామం

భారత్–పాకిస్థాన్ మధ్య క్రికెట్ కేవలం క్రీడ మాత్రమే కాదు, రెండు దేశాల గర్వం ప్రతిష్ఠల పోరాటం. ప్రతి మ్యాచ్‌ను అభిమానులు క్రీడా యుద్ధంలా భావిస్తారు. ఒకరిపై మరొకరికి పైచేయి సాధించాలని ప్రయత్నిస్తారు.

1952లో ప్రారంభమైన ఈ పోటీ కాలక్రమేణా మరింత ఉత్కంఠభరితంగా మారింది. రాజకీయ పరిస్థితులు, యుద్ధాలు, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలపై ఆధారపడి ఇరు దేశాల మధ్య క్రికెట్ సంబంధాలు ఎత్తుపల్లాలు చూశాయి. అయినప్పటికీ అభిమానుల హృదయాలలో భారత్–పాకిస్థాన్ క్రికెట్ పోరాటం ఎప్పటికీ ప్రత్యేకంగా నిలిచిపోతుంది.

ముగింపు

కర్దార్, గుల్ మహ్మద్, ఆమిర్ ఎలాహీ వంటి ఆటగాళ్లు క్రికెట్ చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలిచిపోయే పేర్లు. ఒకే ఆటగాడు రెండు దేశాల తరఫున ఆడటం నేటి కాలంలో అసాధ్యం. కానీ అప్పటి పరిస్థితులు, రాజకీయ పరిణామాలు వీరికి ఆ అవకాశం ఇచ్చాయి.

ఈ ఆటగాళ్ల ప్రయాణం కేవలం క్రీడా ఘట్టం మాత్రమే కాదు, భారత ఉపఖండ చరిత్రలో జరిగిన రాజకీయ మార్పుల ప్రతిబింబం. అందుకే వీరి పేర్లు క్రీడాభిమానుల హృదయాలలో ఎప్పటికీ ప్రత్యేకంగా నిలుస్తాయి.