భారతదేశంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన సాంకేతిక విద్యాసంస్థలుగా పేరుగాంచిన ఇండియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఐఐటీలు) ఇటీవల తీవ్ర మానసిక ఆరోగ్య సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటున్నాయి. విద్యా ప్రమాణాలు, పరిశోధన నాణ్యతలో ప్రపంచ స్థాయిలో నిలిచిన ఈ క్యాంపస్లలో వరుసగా చోటు చేసుకుంటున్న విద్యార్థుల ఆత్మహత్యలు దేశవ్యాప్తంగా ఆందోళనకు దారి తీస్తున్నాయి.
షాకింగ్ గణాంకాలు
గ్లోబల్ ఐఐటీ పూర్వ విద్యార్థుల సహాయ బృందం వెల్లడించిన గణాంకాల ప్రకారం, జనవరి 2021 నుంచి డిసెంబర్ 2025 మధ్య దేశంలోని 23 ఐఐటీల్లో కనీసం 65 మంది విద్యార్థులు ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. ఇందులో గత రెండేళ్లలోనే 30 ఘటనలు నమోదు కావడం పరిస్థితి తీవ్రతను చాటుతోంది.
ఈ 30 ఘటనల్లో:
- ఐఐటీ కాన్పూర్ – 9
- ఐఐటీ ఖరగ్పూర్ – 7
- ఐఐటీ ఢిల్లీ – 3
- ఐఐటీ రూర్కీ – 3
- ఐఐటీ గౌహతి – 3
ఒకే క్యాంపస్లో ఇంత అధిక సంఖ్యలో ఘటనలు జరగడం ఇదే తొలిసారి అని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఐఐటీ కాన్పూర్ ఘటన
ఇటీవల ఐఐటీ కాన్పూర్లో పీహెచ్డీ స్కాలర్ రాంస్వరూప్ ఈశ్వరం క్యాంపస్ రెసిడెన్షియల్ భవనం ఆరో అంతస్తు నుంచి దూకి ఆత్మహత్య చేసుకోవడం కలకలం రేపింది. రాజస్థాన్కు చెందిన ఈశ్వరం 2023 జూలైలో ఐఐటీలో చేరి, ఎర్త్ సైన్సెస్ విభాగంలో పీహెచ్డీ చేస్తున్నారు. భార్య, మూడేళ్ల కుమార్తెతో కలిసి క్యాంపస్లోనే నివసిస్తున్నారు.
పోలీసుల ప్రాథమిక దర్యాప్తులో, ఆయన దీర్ఘకాలిక నిరాశ, ఆందోళనతో పాటు స్కిజోఫ్రెనియాతో బాధపడుతున్నట్లు వెల్లడైంది. ఈ ఘటన మరోసారి ఐఐటీ క్యాంపస్లలో మానసిక ఆరోగ్య పరిస్థితులపై చర్చను తెరపైకి తీసుకొచ్చింది.
ఐఐటీల్లో ఆత్మహత్యలకు ప్రధాన కారణాలు
నిపుణులు, పూర్వ విద్యార్థులు, మానసిక ఆరోగ్య నిపుణులు చెబుతున్న ప్రధాన కారణాలు ఇవే:
- తీవ్రమైన అకడమిక్ ఒత్తిడి
ఐఐటీల్లో నిరంతర పోటీ, అధిక అంచనాలు, రీసెర్చ్ ఫలితాల ఒత్తిడి విద్యార్థులను మానసికంగా కుంగదీస్తోంది. - ఒంటరితనం & సామాజిక విభేదాలు
కుటుంబానికి దూరంగా ఉండడం, క్యాంపస్లో భావోద్వేగ సహకారం లోపించడం విద్యార్థుల్లో ఒంటరితనాన్ని పెంచుతోంది. - పీహెచ్డీ స్కాలర్లపై అధిక ఒత్తిడి
గైడ్స్తో సంబంధాలు, ఫండింగ్ సమస్యలు, పరిశోధన ఆలస్యం వంటి అంశాలు స్కాలర్లను తీవ్ర నిరాశకు గురి చేస్తున్నాయి. - మానసిక ఆరోగ్య సేవల లోపం
కౌన్సెలింగ్ సెంటర్లు ఉన్నప్పటికీ, సరిపడా నిపుణులు లేకపోవడం, స్టిగ్మా కారణంగా సహాయం కోరడంలో వెనుకడుగు వేయడం పెద్ద సమస్యగా మారింది. - విఫలమయ్యామన్న భావన
“ఐఐటీలో ఉన్నాం అంటే విజయం తప్పదు” అనే అంచనాలు తీరకపోతే, విద్యార్థులు తీవ్ర మానసిక సంఘర్షణకు లోనవుతున్నారు.
జాతీయ స్థాయి ఆందోళన
నేషనల్ క్రైమ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో (NCRB) డేటా ప్రకారం, 2023లో దేశవ్యాప్తంగా 13,000 మందికి పైగా విద్యార్థులు ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. అంటే రోజుకు సగటున 36 మంది విద్యార్థులు ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. ఇది కేవలం ఐఐటీలకే పరిమితమైన సమస్య కాదని, దేశవ్యాప్తంగా విద్యా వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న మానసిక ఆరోగ్య సంక్షోభానికి అద్దం పడుతోంది.
ముందుకు దారి ఏమిటి?
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం:
- క్యాంపస్లలో 24×7 మానసిక ఆరోగ్య సహాయం
- పీహెచ్డీ స్కాలర్లకు ప్రత్యేక మెంటారింగ్ వ్యవస్థ
- అకడమిక్ ఒత్తిడి తగ్గించే విధానాలు
- మానసిక సమస్యలపై స్టిగ్మా తొలగించే అవగాహన కార్యక్రమాలు
అమలు చేస్తేనే ఈ దుస్థితికి పరిష్కారం దొరకవచ్చని చెబుతున్నారు.
గమనిక: మీరు లేదా మీకు తెలిసిన ఎవరైనా మానసిక ఒత్తిడితో బాధపడుతున్నట్లయితే, వెంటనే నిపుణుల సహాయం తీసుకోవడం అత్యవసరం. భారత్లో 24 గంటల మానసిక ఆరోగ్య హెల్ప్లైన్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
