ప్రపంచ చరిత్రలో కొంతమంది నాయకులు అధికారం కోసం రక్తపాతం చేసి, మానవత్వాన్ని మోసం చేసి, తమ దేశాలను నాశనం చేశారు. చెంగీజ్ ఖాన్, అడాల్ఫ్ హిట్లర్, జోసెఫ్ స్టాలిన్, పోల్పాట్, ముస్సోలిని వంటి పేర్లు మానవత్వానికి శాపంలా గుర్తుకు వస్తాయి. ఈ జాబితాలో ఒక ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించినవాడు – ఉగాండా నియంత ఈది అమీన్.
1970లలో అతని పాలనలో ఉగాండా ప్రజలు భయం, రక్తపాతం, పేదరికం, ఒంటరితనం అనుభవించారు. ఆయనపై వచ్చిన ఆరోపణలు అతడిని ప్రపంచ చరిత్రలోనే అత్యంత క్రూరమైన నియంతగా నిలబెట్టాయి. ఆయన జీవితం, పాలన, పతనం, మరణం – ఇవన్నీ ఒక దేశం అధికారం దాహానికి బలవుతే ఏమవుతుందో చెప్పే ఘోర ఉదాహరణలు.
చిన్ననాటి జీవితం – సైన్యంలో అడుగుపెట్టిన ఈది అమీన్
ఈది అమీన్ పూర్తి పేరు ఈది అమీన్ దాదా ఔమీ. 1925 ప్రాంతంలో ఉగాండా రాజధాని కంపాలా సమీపంలో పుట్టాడు. చిన్ననాటి జీవితం పేదరికంలోనే సాగింది. అధికారిక విద్యా అభ్యాసం తక్కువే. కానీ శారీరక శక్తి, రెజ్లింగ్ ప్రతిభతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.
1946లో అతను బ్రిటిష్ వారి **కింగ్స్ ఆఫ్రికన్ రైఫిల్స్ (KAR)**లో చేరాడు. కెన్యాలోని మౌ మౌ తిరుగుబాటును అణచివేయడంలో అతని క్రూరత్వం కనిపించింది. కొట్టడం, చంపడం, హింసించడం – ఇవన్నీ అతనికి సహజమైపోయాయి.
సైన్యంలో ఉన్నపుడు అతని పొడవైన శరీరం, బలమైన దేహం, కఠిన స్వభావం అతన్ని సహచరుల్లో భయపెట్టే వ్యక్తిగా మార్చాయి.
అధికారం కోసం వెన్నుపోటు
1962లో ఉగాండాకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత మిల్టన్ ఒబోటే ప్రధానమంత్రిగా అయ్యాడు. అమీన్ ఆయనకు అత్యంత సన్నిహితుడిగా, నమ్మకస్తుడిగా ఎదిగాడు.
1966లో అతను సైన్యం మరియు వైమానిక దళానికి అధిపతిగా నియమితుడయ్యాడు. కానీ అతని అసలు కోరిక దేశాధ్యక్ష పదవి.
1971 జనవరి 25న ఒబోటే సింగపూర్లో ఉన్న సమయంలో, అమీన్ ఆకస్మిక సైనిక తిరుగుబాటు చేశాడు. వెంటనే దేశంలోని ప్రధాన విమానాశ్రయాలను మూసివేయించాడు. 1971 ఫిబ్రవరి 2న తనను తాను ఉగాండా అధ్యక్షుడు, సాయుధ దళాల కమాండర్-ఇన్-చీఫ్, ఆర్మీ చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్, ఎయిర్ చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ అని ప్రకటించుకున్నాడు.
ఆసియా వంశీయుల బహిష్కరణ – ఆర్థిక వ్యవస్థ పతనం
అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత అతను చేసిన తొలి చర్యలలో ఒకటి ఉగాండాలోని ఆసియా వంశీయుల బహిష్కరణ. ముఖ్యంగా భారతీయులు, పాకిస్తానీలు, గుజరాతీలు – వీరే దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషించారు.
వారిని బలవంతంగా దేశం విడిచిపెట్టించడంతో పరిశ్రమలు మూతపడ్డాయి, వ్యాపారాలు కుప్పకూలాయి, ద్రవ్యోల్బణం పెరిగింది. ఉగాండా పేదరికంలో కూరుకుపోయింది.
భయానక పాలన – హింస మరియు మరణం
అమీన్ పాలనలో ఉగాండా ప్రజలు భయంతో ఊపిరి పీల్చేవారు.
- అతనికి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడిన విద్యార్థులు, జర్నలిస్టులు, మత నాయకులు, రాజకీయ నాయకులు – ఎవ్వరూ బతకలేదు.
- చిన్న తప్పిదానికే ప్రజలను అమానుషంగా శిక్షించారు.
- 8 ఏళ్లలో సుమారు 3 లక్షల మంది చనిపోయినట్లు చరిత్రకారుల లెక్కలు చెబుతున్నాయి.
- దేశం మొత్తంలో ప్రజలు గుసగుసలు కూడా మాట్లాడటానికి భయపడ్డారు.
అతని వ్యక్తిగత భయం అంతగా పెరిగింది, నిద్రలో కూడా యూనిఫాం తొలగించేవాడు కాదు. తన నీడకే భయపడే స్థితిలో జీవించాడు.
నరమాంస భక్షకుడనే ఆరోపణలు
ప్రపంచాన్ని వణికించిన అత్యంత భయంకర ఆరోపణ – అమీన్ నరమాంస భక్షకుడు అన్నది.
- అతను తన శత్రువుల కాలేయం తినేవాడని నివేదికలు ఉన్నాయి.
- పసిపిల్లల కాలేయం అంటే ప్రత్యేక ఇష్టమని వదంతులు.
- అతని ఫ్రిజ్లో మనుషుల పుర్రెలు ఉన్నాయని చెబుతారు.
ఇవి ఎంతవరకు నిజమో నిర్ధారణ కాకపోయినా, ఈ వదంతుల వల్ల ప్రపంచం మొత్తం అతన్ని **”Cannibal Dictator”**గా గుర్తుపెట్టుకుంది.
ఉగాండా-టాంజానియా యుద్ధం – పతనం ప్రారంభం
1978లో అమీన్ సైన్యం టాంజానియాలోని కగేరా ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించడానికి ప్రయత్నించింది. దీంతో ఉగాండా-టాంజానియా యుద్ధం ప్రారంభమైంది.
1979లో టాంజానియా సైన్యం, ఉగాండా విమోచన యోధులు కలిసి కంపాలను స్వాధీనం చేసుకున్నారు. అమీన్ పాలన కూలిపోయింది.
ప్రవాస జీవితం
అమీన్ ముందుగా లిబియాకు, తరువాత సౌదీ అరేబియాకు పారిపోయాడు. సౌదీ ప్రభుత్వం అతనికి రాజకీయ ఆశ్రయం ఇచ్చింది.
జెడ్డాలో కుటుంబంతో కలిసి జీవించాడు. అప్పుడప్పుడూ మళ్లీ ఉగాండాకు వెళ్లాలని ప్రయత్నించినా అనుమతి రాలేదు.
మరణం
2003లో కిడ్నీ వ్యాధితో జెడ్డాలో మరణించాడు. ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని వణికించిన నియంత చివరికి తన స్వదేశంలో కూడా అడుగుపెట్టలేని స్థితిలో, ఒక ప్రవాసిగా మరణించడం చరిత్రలో ఒక విపరీత వ్యంగ్యం.
ఇతర నియంతలతో పోలిక
అడాల్ఫ్ హిట్లర్
హిట్లర్ పాలనలో ఆరు మిలియన్ల యూదులు హతమయ్యారు. అమీన్ కూడా జాతి ఆధారంగా హింస సాగించాడు – ఆసియా వంశీయులను బహిష్కరించాడు.
జోసెఫ్ స్టాలిన్
స్టాలిన్ పాలనలో కోట్ల మంది మరణించారు. స్టాలిన్ వ్యూహాత్మకంగా చంపితే, అమీన్ క్రూరంగా, భయపెట్టడానికి బహిరంగ హత్యలు చేశాడు.
పోల్పాట్
కాంబోడియాలో పోల్పాట్ 20 లక్షల మందిని చంపాడు. అమీన్ పాలనలో మూడు లక్షల మంది చనిపోయినా, అతని హింస ప్రజల మనసులో మరింత భయాన్ని నింపింది.
ముస్సోలిని
ముస్సోలిని నియంతగా నిలిచినా, అమీన్ స్థాయి క్రూరత్వం అతనికి లేదు. అమీన్ తన క్రూరత్వాన్ని గర్వంగా చూపించేవాడు.
ప్రపంచానికి పాఠం
- అధికార దాహం ఒక దేశాన్ని నాశనం చేస్తుంది.
- భయం, హింస ఆధారంగా పాలన సాగితే అది ఎక్కువ కాలం నిలవదు.
- ప్రజాస్వామ్యం, సహనం, సమానత్వమే ఒక దేశ భవిష్యత్తు.
- క్రూరత్వం చివరికి పాలకుడిని కూడా నాశనం చేస్తుంది.
ముగింపు
ఈది అమీన్ పాలన ఉగాండా చరిత్రలోనే కాక ప్రపంచ చరిత్రలోనూ ఒక నల్ల మచ్చ. ఆయన జీవితం ఒక హెచ్చరిక – హింస, అసహనం, అధికార దాహం, భయం, ద్వేషం ఎప్పటికీ విజయాన్ని ఇవ్వవు.
ఒకప్పుడు ప్రపంచాన్ని వణికించిన అమీన్ చివరికి తన దేశంలో అడుగుపెట్టలేని స్థితిలో, ఒక ప్రవాసిగా మరణించాడు. ఇది చరిత్రలోనే ఒక విపరీత వ్యంగ్యం.
