విజయవాడ నగరం ఆంధ్రప్రదేశ్లో వ్యాపార, రాజకీయ మరియు మౌలిక వసతుల దృష్ట్యా ఒక ప్రధాన కేంద్రంగా వెలిసింది. విశాఖపట్నం తర్వాత రాష్ట్రంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరంగా నిలుస్తోంది. వ్యాపార కేంద్రంగా శరవేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్నా, మౌలిక వసతుల పరంగా ఎదురవుతున్న సవాళ్లు అన్నివైపులా గట్టిగా వినిపిస్తున్నాయి.
గ్రేటర్ విజయవాడ అవసరం ఎలా తలెత్తింది?
విజయవాడ నగరం పరిసర ప్రాంతాలతో కలిపి విస్తరిస్తుండటంతో, మున్సిపల్ పరిపాలనలో సమగ్రత అవసరమైంది. ప్రజలు, నిపుణులు, పౌరసంఘాలు అనేకకాలంగా వాదిస్తున్న విషయం ఏంటంటే — గ్రేటర్ విజయవాడ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ (GVMC) ఏర్పాటైతేనే నగర అభివృద్ధి వేగవంతమవుతుందని.
ఈ ప్రతిపాదన మొదలై దాదాపు 20 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి. అయినా ఇప్పటిదాకా పూర్తిస్థాయిలో కార్యరూపం దాల్చలేదు. 2019లో 45 సమీప గ్రామ పంచాయతీలను విజయవాడ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్లో విలీనం చేసే ప్రతిపాదన రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి చేరింది. అయితే ప్రజాభిప్రాయసేకరణ, రాజకీయ అనిశ్చితి వంటి అంశాల వల్ల ఆ ప్రతిపాదన అట్టడుగున పడిపోయింది.
ఎటువంటి గ్రామాలు విలీన ప్రతిపాదనలో ఉన్నాయి?
విలీనం చేయాలనుకున్న గ్రామాలు విజయవాడ సరిహద్దుల్లో ఉండి ఇప్పటికే నగర జీవన విధానానికి అనుసంధానమైపోయాయి. ముఖ్యంగా:
- కనూరు
- యనమలకుదురు
- పొరంకి
- తాడిగడప
- ఎనికెపాడు
- ప్రసాదంపాడు
ఈ గ్రామాల్లోకి ఇప్పటికే నగర అభివృద్ధి విస్తరించిపోయింది. అయితే శాశ్వత మున్సిపల్ పరిపాలన లేకపోవడం వల్ల తాగునీరు, డ్రైనేజ్, రహదారులు, పౌర సేవలందనిలో అనేక సమస్యలు ఉంటున్నాయి.
టీడీపీ ప్రభుత్వం ముందుకు తెచ్చిన దూకుడు
నూతనంగా రాష్ట్రంలో ఏర్పడిన టీడీపీ ప్రభుత్వం గ్రేటర్ విజయవాడ ప్రతిపాదనపై మరోసారి దృష్టి సారించింది. ముఖ్యంగా వాణిజ్యాభివృద్ధికి, ఆవాస ప్రణాళికలకు, ట్రాఫిక్ నిర్వహణకు గుణాత్మక మార్పులు అవసరమవుతున్న నేపథ్యంలో ఈ ప్రతిపాదనపై చర్యలు తీసుకోవాలని భావిస్తోంది. అధికార యంత్రాంగానికి సంబంధిత మార్గదర్శకాలు ఇవ్వాలని యోచిస్తోంది.
గ్రేటర్ విజయవాడ అయితే ఎలా ఉంటుంది?
ప్రస్తుతం విజయవాడ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ విస్తీర్ణం 61.88 చ.కి.మీ. కాగా, ప్రతిపాదిత గ్రేటర్ విజయవాడ విస్తీర్ణం 300–403 చ.కి.మీ. వరకు ఉండనుంది. అంటే కనీసం ఐదు రెట్లు పెరుగుదల. దీని ద్వారా:
- అనేక గ్రామాలు అధికారికంగా నగరంలో విలీనం అవుతాయి.
- సమగ్రంగా సానిటేషన్, రోడ్లు, డ్రైనేజ్, తాగునీరు వంటి మౌలిక సదుపాయాలపై పాలన కేంద్రీకృతమవుతుంది.
- మెట్రో లైన్, నగర రింగు రోడ్, కమ్యూనిటీ సేవలు, రహదారి విస్తరణలకు అవకాశం.
- విజయవాడ ఒక మెట్రో సిటీగా అభివృద్ధి చెందే మార్గం సుగమమవుతుంది.
వలసలు – జనాభా పెరుగుదల కీలకం
ఇటీవల విజయవాడను ఉపాధి, విద్య, వైద్యానికి ఆశ్రయించే వారి సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. పట్టణీకరణ వేగంగా జరుగుతున్నప్పటికీ పాలన పరంగా విస్తరణ జరగకపోవడం వల్ల:
- పౌర సేవల్లో అసమతుల్యత
- అనధికార అభివృద్ధి
- మురికి సమస్యలు
- నీటి సవాళ్లు
వంటివి నగర వాసులను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
ఎందుకు ఆలస్యం అవుతోంది?
వాస్తవానికి ఈ ప్రణాళికను అమలు చేయడంలో కొన్ని ప్రధాన అడ్డంకులు ఉన్నాయి:
- రాజకీయ సంక్లిష్టత: గ్రామాల ప్రజలు మున్సిపల్ పన్నుల భారం భయంతో విలీనాన్ని వ్యతిరేకించే అవకాశం ఉంది. స్థానిక నాయకులు, సర్పంచులు వారి అధికారాల్ని కోల్పోతారనే భయంతో వ్యతిరేకత చూపుతున్నట్లు తెలుస్తోంది.
- పౌర అభిప్రాయాలు: కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రజలు ఇంకా గ్రామీణ జీవన శైలిని కొనసాగించాలనుకుంటున్నారు. వీరిని సంపూర్ణంగా ఒప్పించడం రాజకీయంగా సవాలుగా మారింది.
- నిధుల కొరత: గ్రేటర్ మున్సిపాలిటీగా విస్తరించాలంటే మౌలిక వసతుల కోసం భారీ నిధులు అవసరం. ప్రభుత్వానికి ఇది పెద్ద భారం కావచ్చు.
సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే…
గ్రేటర్ విజయవాడ కావాలన్న ప్రజల కోరిక పాతదే అయినా, అమలు మాత్రం ఇప్పటిదాకా జరగలేదు. ప్రభుత్వ సంకల్పమే దీనికి మార్గం చూపగలదు. మెట్రో డెవలప్మెంట్, సమగ్ర పట్టణాభివృద్ధి, ప్రజలకు మెరుగైన సౌకర్యాల కోసం గ్రేటర్ విజయవాడ దిశగా గట్టి అడుగులు వేయాల్సిన అవసరం ఉంది.
