బనకచర్ల ప్రాజెక్టుపై ఏపీ-తెలంగాణ మధ్య తీవ్ర నీటి వివాదం: కేంద్రం స్పందన ఏమిటి?

బనకచర్ల ప్రాజెక్టుతో రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల మధ్య జలవివాదం మళ్లీ ముదిరింది. గోదావరి నీటిని కృష్ణాకు మళ్లించే లక్ష్యంతో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రతిపాదించిన గోదావరి-బనకచర్ల లింక్ ప్రాజెక్టుకు తెలంగాణ తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది.

గోదావరి – బనకచర్ల లింక్ ప్రాజెక్టు: ఏపీ లక్ష్యం ఏమిటి?

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన గోదావరి–బనకచర్ల ప్రాజెక్టు ద్వారా వర్షాకాలంలో సముద్రంలో వృథా అయ్యే వరద నీటిని పటిష్ఠంగా వినియోగించాలన్నదే లక్ష్యం. ఈ నీటిని కృష్ణా నదిలోకి మళ్లించి రాయలసీమ, నెల్లూరు, ప్రకాశం జిల్లాలకు తాగునీరు, సాగునీరు అందించాలని ఏపీ సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు భావిస్తున్నారు.

ఈ ప్రాజెక్టు కోసం ఏపీ ప్రభుత్వం రూ.80,112 కోట్లతో మూడు దశల్లో నిర్మాణం చేపట్టాలని ప్రతిపాదించింది. పోలవరం కుడి కాలువ, బొల్లపల్లి రిజర్వాయర్, బనకచర్ల రెగ్యులేటర్‌ మార్గంగా నీటిని తరలించనున్నారు. 200 టీఎంసీల వరద నీటిని మళ్లించడం ద్వారా 3 లక్షల హెక్టార్లకు సాగునీరు, 80 లక్షల మందికి తాగునీరు, పారిశ్రామిక అవసరాలకు 20 టీఎంసీల నీరు అందించాలన్నది ఏపీ లక్ష్యం.

తెలంగాణ ప్రభుత్వ వ్యతిరేకత: అనుమతులు లేకుండానే ప్రాజెక్టు!

తెలంగాణ సీఎం రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం ఈ ప్రాజెక్టుకు తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తోంది. ఇది విభజన చట్టానికి విరుద్ధమని, కేంద్ర జల సంస్థల అనుమతులు లేకుండా ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లడం తప్పని తెలంగాణ ఆరోపిస్తోంది.

గోదావరిలో మిగులు జలాల నిర్వచనాన్ని సవాల్ చేస్తూ, “All Waters” కాన్సెప్ట్‌ను ప్రస్తావిస్తూ ప్రాజెక్టుపై పర్యావరణ అనుమతులు, జలసంఘ అనుమతుల లేకుండానే పనులు చేపట్టడం పట్ల తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. నల్లమల అటవీ ప్రాంతంలో సొరంగాల తవ్వకాలు పర్యావరణానికి హానికరమని కూడా తెలంగాణ వాదిస్తోంది.

కేంద్రం స్పందన: అనుమతులకు ఆటంకం

బనకచర్ల ప్రాజెక్టుపై ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చేసిన పర్యావరణ అనుమతి అభ్యర్థనను కేంద్రం తిరస్కరించింది. పర్యావరణ, అటవీ మంత్రిత్వ శాఖ నిపుణుల కమిటీ ఈ ప్రాజెక్టు అంతర్ రాష్ట్ర అంశాలకు సంబంధించినదని, జల సంఘం ముహూర్తం లేకుండా అనుమతులు ఇచ్చే స్థితిలో లేమని పేర్కొంది.

అంతేకాక, గోదావరిలో వాస్తవంగా వరద నీరు ఎంతకాలం వస్తుందన్న అంశంపై సమగ్ర అధ్యయనం చేయాలని CWC సూచించింది. పోలవరం వద్ద వరద ప్రవాహం ఏ రోజులు ఉండతుందన్న వివరాలను కూడా కోరింది.

అపెక్స్ కౌన్సిల్ సమావేశం రానుంది

ఈ వివాదం నేపధ్యంలో కేంద్ర జలశక్తి శాఖ మంత్రి సీ.ఆర్. పాటిల్ త్వరలో తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రులతో అపెక్స్ కౌన్సిల్ సమావేశం నిర్వహించనున్నారు. ఇరుపక్షాల వాదనలు వినిపించుకుని సమస్యకు పరిష్కారం కనుగొనాలన్నది కేంద్రం భావన.

ముగింపు

బనకచర్ల ప్రాజెక్టు ప్రస్తుతం రెండు రాష్ట్రాల మధ్య ప్రధానమైన జలవివాదంగా మారింది. ఒకవైపు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం నీటి వనరులను వినియోగించుకోవాలన్న ఉద్దేశంతో ముందుకు వెళ్తే, మరోవైపు తెలంగాణ ప్రభుత్వం తన నీటి హక్కులు పోతాయని ఆందోళన చెందుతోంది. కేంద్రం నిర్ణయం ఈ సంక్లిష్ట సమస్యకు దారితీయనుంది.