ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ప్రతిపక్ష హోదా వివాదం – వైసీపీ వాదన, కూటమి ప్రతిస్పందన, నిబంధనల స్పష్టత

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో ప్రతిపక్ష హోదా వివాదం

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయ వాతావరణం మరోసారి “ప్రతిపక్ష పార్టీ హోదా” చుట్టూ తిరుగుతోంది. వైఎస్సార్ కాంగ్రెస్ పార్టీ నేతలు తమకు ప్రతిపక్ష హోదా ఇవ్వాలని పట్టుబడుతుండగా, అధికార కూటమి మాత్రం నిబంధనల ప్రకారం ఆ హోదా సాధ్యం కాదని స్పష్టం చేస్తోంది. ఈ అంశం చుట్టూ రెండు వర్గాల మధ్య మాటల యుద్ధం చెలరేగింది.

వైసీపీ వాదన – ప్రతిపక్ష హోదా తప్పనిసరి

11 మంది ఎమ్మెల్యేలతో ఉన్నప్పటికీ, వైసీపీ ప్రతిపక్ష హోదా కల్పించాలని కోరుతోంది. పార్టీ నేతలు, “జగన్‌కు ప్రతిపక్ష నేత హోదా ఇస్తేనే సభకు వస్తాం” అని ప్రకటిస్తున్నారు. శాసనసభలో చర్చలు జరగాలంటే, తమ వాదన వినిపించాలంటే అధికార పక్షం ముందుగా ఈ హోదా ఇవ్వాలని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు.

సీనియర్ నేత సజ్జల రామకృష్ణా రెడ్డి మాట్లాడుతూ, “ప్రతిపక్ష హోదా ఇవ్వడానికి ప్రభుత్వం ఎందుకు భయపడుతోంది? ప్రతిపక్ష హోదా దొరికితే ప్రజల తరఫున మా గొంతు వినిపిస్తాం. అధికార సభ్యులందరికీ సమాధానం చెప్పడానికి జగన్ ఒక్కడే సరిపోతాడు” అని సవాలు విసిరారు.

చంద్రబాబు ప్రతిస్పందన – హోదా ప్రజలే ఇస్తారు

అయితే ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు మాత్రం ఈ వాదనను పూర్తిగా తిరస్కరించారు. ఇటీవల రాజాంపేట పర్యటన సందర్భంగా ఆయన వైసీపీపై మండిపడ్డారు.

“సభకు రాకుండా సోషల్ మీడియా, ప్రెస్ మీటింగుల ద్వారా దుష్ప్రచారం చేస్తారు. అసెంబ్లీకి వచ్చి చర్చించండి. ఎవరు అభివృద్ధి చేశారు? ఎవరు సంక్షేమం చేశారు? అన్నది సభలో తేల్చుకుందాం. ప్రతిపక్ష హోదా అనేది ప్రభుత్వం ఇచ్చేది కాదు, ప్రజలే ఇస్తారు. ప్రజలు 11 సీట్లు ఇచ్చారు అంటే వారి పాలన పట్ల వ్యతిరేకత ఎంత ఉందో అర్థం చేసుకోవాలి” అని విమర్శించారు.

అలాగే 1994లో ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కాంగ్రెస్ పార్టీకి కూడా ప్రతిపక్ష హోదా రాలేదని గుర్తుచేశారు. “అప్పుడు కాంగ్రెస్ అసెంబ్లీ బహిష్కరిస్తామనలేదు. ప్రజాస్వామ్యం అంటే అది. బెదిరింపులు, బ్లాక్‌మెయిల్‌తో ప్రతిపక్ష హోదా దక్కదని తెలుసుకోవాలి” అని ఆయన అన్నారు.

నిబంధనలు ఏమంటున్నాయి?

ప్రతిపక్ష హోదా కోసం ఉన్న నిబంధనలు స్పష్టంగా చెబుతున్నాయి –

• రాజ్యాంగంలో ప్రతిపక్ష హోదా గురించి ప్రత్యక్ష ప్రస్తావన లేదు.
• 1977లో చట్టం ద్వారా ప్రతిపక్ష నేత పదవికి చట్టబద్ధ గుర్తింపు లభించింది.
• ఆ గుర్తింపు పొందాలంటే, సంబంధిత సభలో ఆ పార్టీకి మొత్తం స్థానాల్లో కనీసం 10% సీట్లు ఉండాలి.
• లోక్‌సభలో అంటే కనీసం 55 సీట్లు రావాలి.
• ఈ నిబంధనల కారణంగా 2014, 2019లో కాంగ్రెస్‌కు ప్రతిపక్ష హోదా రాలేదు. 2024లో మాత్రం సరిపడ సీట్లు రావడంతో రాహుల్ గాంధీ ప్రతిపక్ష నేత అయ్యారు.

ఏపీ అసెంబ్లీ పరిస్థితి

ఆంధ్రప్రదేశ్ అసెంబ్లీలో మొత్తం 175 సీట్లు ఉన్నాయి. కాబట్టి ప్రతిపక్ష హోదా రావాలంటే కనీసం 18 సీట్లు ఉండాలి.

• 2019 ఎన్నికల్లో టీడీపీకి 23 సీట్లు రావడంతో చంద్రబాబు ప్రతిపక్ష నేత అయ్యారు.
• 2024లో మాత్రం పరిస్థితి పూర్తిగా మారింది. టీడీపీ 135, జనసేన 21, బీజేపీ 8 సీట్లు సాధించాయి. ఈ మూడు పార్టీలు ప్రభుత్వ భాగస్వాములుగా ఉన్నందున ప్రతిపక్షంగా వైసీపీ మాత్రమే మిగిలింది. కానీ వారికి కేవలం 11 సీట్లు మాత్రమే రావడంతో నిబంధనల ప్రకారం ప్రతిపక్ష హోదా సాధ్యం కాదు.

స్పీకర్ అయ్యన్నపాత్రుడు ఇప్పటికే వైసీపీకి ప్రతిపక్ష హోదా ఇవ్వలేమని స్పష్టం చేశారు.

చరిత్రాత్మక పోలికలు

ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 1994 ఎన్నికల్లో టీఎన్‌టీడీపీ భారీ విజయం సాధించగా, కాంగ్రెస్ పార్టీ బలహీనంగా మారింది. అప్పట్లో కాంగ్రెస్‌కు ప్రతిపక్ష హోదా రాలేదు. అయినప్పటికీ కాంగ్రెస్ సభకు హాజరై చర్చల్లో పాల్గొంది.

లోక్‌సభలో కూడా కాంగ్రెస్ 2014, 2019లో రెండో అతిపెద్ద పార్టీ అయినప్పటికీ, 55 సీట్లు రాకపోవడంతో ప్రతిపక్ష హోదా రాలేదు. ఈ ఉదాహరణలు వైసీపీ పరిస్థితిని బలంగా ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.

రాజకీయ ప్రభావం

వైసీపీకి ప్రతిపక్ష హోదా దక్కకపోవడం ఆ పార్టీకి ప్రతిష్ఠా నష్టంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటే అధికారికంగా “ప్రతిపక్ష నేత” లేకుండా ఆ పార్టీ శాసనసభలో తమ వాదనను రికార్డులో నిలపడం కష్టతరం అవుతుంది. అలాగే ప్రజల్లో కూడా ప్రతిపక్షం బలహీనంగా ఉందనే భావన కలుగుతుంది.

మరోవైపు, అధికార కూటమి మాత్రం ఈ పరిస్థితిని తమ అనుకూలంగా మలుచుకోవాలని చూస్తోంది. ‘‘ప్రజలు 11 సీట్లు మాత్రమే ఇచ్చారు’’ అని చెప్పి వైసీపీని బలహీనపరచాలని ప్రయత్నిస్తోంది.

ముగింపు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రతిపక్ష హోదా చర్చ కొనసాగుతున్నప్పటికీ, నిబంధనలు మాత్రం స్పష్టంగా చెబుతున్నాయి – ప్రతిపక్ష నేత హోదా అనేది ప్రభుత్వం ఇచ్చేది కాదు, ప్రజలే తమ ఓట్ల ద్వారా నిర్ణయిస్తారు. వైసీపీకి కేవలం 11 సీట్లు మాత్రమే రావడంతో, చట్టపరంగా ఆ హోదా దక్కడం అసాధ్యం. అయినప్పటికీ, రాజకీయంగా ఈ అంశం మరింత వేడెక్కి, రాబోయే రోజుల్లో వాదనలు–ప్రతివాదాలతో రాష్ట్ర రాజకీయాలను కుదిపివేసే అవకాశం ఉంది.