ప్రముఖ కవి, గేయరచయిత అందెశ్రీ కన్నుమూత – తెలుగు సాహిత్యానికి తీరని లోటు

తెలుగు సాహిత్య ప్రపంచాన్ని దుఃఖంలో ముంచెత్తుతూ ప్రముఖ కవి, గేయరచయిత అందెశ్రీ (64) కన్నుమూశారు. ఆదివారం ఉదయం ఇంట్లోనే అకస్మాత్తుగా కుప్పకూలడంతో కుటుంబ సభ్యులు ఆయనను వెంటనే గాంధీ ఆసుపత్రికి తరలించారు. అక్కడ వైద్యుల చికిత్స పొందుతూ ఆయన తుదిశ్వాస విడిచారు. తెలుగు కవిత్వానికి కొత్త ఊపిరి పోసిన ఈ మహానుభావుడి మృతితో సాహిత్య, సినీ రంగాలు తీవ్ర విషాదంలో మునిగిపోయాయి.

అందెశ్రీ జీవిత ప్రయాణం: కష్టాల నుంచి కవిత్వ కాంతుల దాకా

1961 జూలై 18న సిద్దిపేట జిల్లా రేబర్తి గ్రామంలో జన్మించిన అందెశ్రీ అసలు పేరు అందె ఎల్లయ్య. చిన్ననాటి నుంచి కష్టాల మధ్యే ఆయన జీవితం సాగింది. అనాథగా పెరిగిన ఆయనకు తల్లిదండ్రులు ఎవరో, స్వగ్రామం ఎక్కడో తెలియదు. జీవనోపాధి కోసం గొర్రెల కాపరిగా పనిచేసిన రోజుల్లోనే ఆయనలో కవిత్వపు దీపం వెలిగింది.

ఆయనకు సాంప్రదాయిక విద్య లేకపోయినా, తన కృషి, తపనతోనే తెలుగు సాహిత్యంలో అపూర్వ స్థానం సంపాదించారు. తరువాత కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం ఆయన సాహిత్య కృషిని గుర్తించి గౌరవ డాక్టరేట్‌ను అందజేసింది.

తెలుగు సాహిత్యంలో అందెశ్రీ ప్రభావం

తెలుగు పల్లెల జీవన విధానాన్ని, ప్రజల భావాలను కవిత్వంలో ప్రతిబింబించే విధంగా అందెశ్రీ రచనలు సాగాయి. ఆయనకు గుర్తింపు తెచ్చిన మొదటి పాట “మాయమైపోతున్నడమ్మ… మనిషన్నవాడు” అనే తాగుబోతు పాట. ఈ పాట తెలంగాణ పల్లెల్లో నేటికీ గుండెల్లో మోగుతూనే ఉంది. ఇదే ఆయన స్టేజీపై పాడిన తొలి పాట కూడా.

అందెశ్రీ గానం ప్రత్యేకమైన శైలి కలిగినది — కళ్ళు మూసుకుని, తల ఊపుతూ గంభీరంగా పాడే ఆయన ప్రదర్శన ప్రజలకు గుర్తుండిపోయేలా ఉండేది.

తెలంగాణ ఉద్యమ గీతం ‘జయ జయహే తెలంగాణ’

తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమంలో అందెశ్రీ రచించిన పాటలు ఉద్యమానికి ఊపిరిగా మారాయి. ముఖ్యంగా ఆయన రచించిన “జయ జయహే తెలంగాణ జననీ జయ కేతనం” గీతం ఉద్యమ సభల్లో ప్రతిధ్వనించింది. ఈ పాటే తరువాత తెలంగాణ రాష్ట్ర అధికారిక గీతంగా గుర్తింపు పొందింది.

సినీ ప్రపంచంలో అందెశ్రీ

సినీ రంగంలో కూడా అందెశ్రీ తన ముద్ర వేశారు. 2007లో విడుదలైన గంగ చిత్రంలోని పాటలకు నంది అవార్డు అందుకున్నారు. ఆయన రాసిన పాటల్లో లోతైన భావజాలం, సామాజిక చైతన్యం ప్రతిఫలిస్తాయి.
‘ముత్యాల ముగ్గు’ సినిమాలోని చిలకా ఏడున్నది పాట, అలాగే విచిత్రం చిత్రంలోని ఈతరం తీర్పు పాటలు ఆయనకు ప్రత్యేక గుర్తింపు తెచ్చాయి.

కష్టాల నుంచి గౌరవాల దాకా

జీవితంలో ఎన్నో కష్టాలు ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, అందెశ్రీ కవిత్వం ఆయనను గౌరవానికి చిహ్నంగా నిలిపింది. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత ప్రభుత్వం ఆయన సేవలను గుర్తించి రూ. 1 కోటి నగదు పురస్కారం అందజేసింది.

అందెశ్రీ జీవితం కవిత్వ శక్తికి, పట్టుదలకు ప్రతీక. అనాథ బాలుడిగా మొదలైన ఆయన ప్రయాణం సాహిత్య సింహాసనాన్ని అధిరోహించడం వరకూ సాగింది. ఆయన మరణం తెలుగు ప్రపంచానికి తీరని లోటు.