మన రోజువారీ జీవితంలో కరెన్సీ నోట్ల వినియోగం చాలా సాధారణం. ప్రస్తుతం డిజిటల్ లావాదేవీలు పెరిగినా, ఇప్పటికీ చాలా మంది తమ వద్ద కొంతమేర నగదును ఉంచుకోవడం అలవాటు చేసుకున్నారు. ముఖ్యంగా ఇంటర్నెట్ సమస్యలు, యూపీఐ అందుబాటులో లేని ప్రాంతాల్లో క్యాష్ అవసరం తప్పదు.
అయితే మనం రోజూ వాడే రూ.100, రూ.200, రూ.500 నోట్లపై అంచుల వద్ద ఉండే చిన్న గీతలను మీరు గమనించారా? అవి ఎందుకు ఉంటాయో చాలా మందికి తెలియదు. ఆ గీతల వెనుక ఉన్న అసలు ఉద్దేశం ఏంటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
బ్లీడ్ మార్క్స్ అంటే ఏమిటి..?
కరెన్సీ నోట్ల అంచులపై కనిపించే ఈ చిన్న గీతలను బ్లీడ్ మార్క్స్ లేదా స్పర్శ గుర్తులు అని పిలుస్తారు. ఇవి నోటుకు కుడి, ఎడమ వైపులా ప్రత్యేకంగా ముద్రించి ఉంటాయి.
- రూ.100 నోటు – రెండు వైపులా నాలుగు గీతలు
- రూ.200 నోటు – నాలుగు గీతలు + మధ్యలో రెండు చిన్న వృత్తాకార గుర్తులు
- రూ.500 నోటు – రెండు వైపులా ఐదు గీతలు
ప్రతి కరెన్సీ నోటుకు వేర్వేరు సంఖ్యలో ఈ గీతలు ఉంటాయి.
ఈ గీతలు ఎందుకు వేస్తారు..?
ఈ బ్లీడ్ మార్క్స్ ప్రధానంగా దృష్టి లోపం ఉన్నవారు లేదా పూర్తిగా కంటిచూపు లేని వారు సులభంగా కరెన్సీ నోట్లను గుర్తించేందుకు ఉపయోగపడతాయి.
ఈ గీతలు సాధారణంగా కొంచెం ఉబ్బెత్తుగా (Raised) ఉంటాయి. వాటిని తాకడం ద్వారా ఏ విలువైన నోటు అనేది సులభంగా గుర్తించవచ్చు. దీనివల్ల వారు ఇతరులపై ఆధారపడకుండా స్వయంగా లావాదేవీలు నిర్వహించగలుగుతారు.
నకిలీ నోట్లను గుర్తించడంలో కూడా సహాయం
ఈ స్పర్శ గుర్తులు నకిలీ నోట్లను గుర్తించడంలో కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
అసలైన కరెన్సీ నోట్లపై ఈ బ్లీడ్ మార్క్స్ను ఇంటాగ్లియో ప్రింటింగ్ విధానంలో ముద్రిస్తారు. దీంతో అవి తాకితే స్పష్టంగా అనిపిస్తాయి.
అయితే నకిలీ నోట్లలో ఎక్కువగా కలర్ జిరాక్స్ లేదా సాధారణ ప్రింటింగ్ వాడటం వల్ల ఈ ఉబ్బెత్తు స్పర్శ ఉండదు. కాబట్టి నోట్ల అంచుల వద్ద గీతలను గమనించడం లేదా తాకి చూడడం ద్వారా నకిలీ నోట్లను సులభంగా గుర్తించవచ్చు.
సారాంశంగా చెప్పాలంటే…
కరెన్సీ నోట్ల అంచులపై ఉండే ఈ చిన్న గీతలు కేవలం డిజైన్ కోసం కాదు.
దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి సహాయం
నకిలీ నోట్ల నియంత్రణ
విలువల మధ్య తేడాను గుర్తించడం
వంటి ముఖ్యమైన అవసరాల కోసం వీటిని రూపొందించారు.
