మాఘ మాసంలో వచ్చే అమావాస్యను ‘మౌని అమావాస్య’గా పిలుస్తారు. హిందూ ధర్మంలో ఈ తిథికి అత్యంత విశిష్టమైన ప్రాధాన్యత ఉంది. స్నానం, దానం, పితృదేవతలకు తర్పణం వంటి పుణ్యకార్యాలకు ఈ రోజు అత్యంత పవిత్రమైనదిగా శాస్త్రాలు పేర్కొంటాయి. మౌని అమావాస్య నాడు బ్రహ్మ ముహూర్తంలో స్నానం చేయడం వల్ల పాప విముక్తి కలిగి, శుభ ఫలితాలు సిద్ధిస్తాయని విశ్వాసం. ఈ తిథి వ్యక్తి జీవితంలో సుఖ-సమృద్ధులు, శాంతిని ప్రసాదిస్తుందని భక్తుల నమ్మకం. అందుకే ఈ రోజుకు సంబంధించి శాస్త్రాల్లో పేర్కొన్న నియమాలను తప్పకుండా పాటించాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఈ సంవత్సరం మౌని అమావాస్య జనవరి 18వ తేదీ, ఆదివారం వచ్చింది. ఈ పవిత్రమైన రోజున సూర్యోదయానికి ముందు బ్రహ్మ ముహూర్తంలో స్నానం చేయడం అత్యంత శ్రేయస్కరమని పండితులు సూచిస్తారు. ఇలా స్నానం చేయడం వల్ల అనేక శుభ ఫలితాలు లభిస్తాయని విశ్వాసం. అమావాస్య స్నానం సమయంలో తలపై తెల్ల జిల్లేడు ఆకును ఉంచుకుని శివనామస్మరణ చేయడం విశేష ఫలితాలను ఇస్తుందని చెబుతారు. ఈ రోజున బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టడం గొప్ప పుణ్యంగా భావిస్తారు. అది సాధ్యం కాని పరిస్థితిలో ఉపవాసం ఉండి, పేదలకు మినపప్పు, బియ్యం వంటి నిత్యావసరాలను దానం చేయాలి. అలాగే దుప్పట్లు, వెచ్చని వస్త్రాలను దానం చేయడం కూడా శుభప్రదంగా పరిగణిస్తారు.
అమావాస్య తిథి పితృదేవతలకు అంకితమైనది కావడంతో సాయంత్రం వేళ దక్షిణ దిశలో ఆవనూనె దీపాన్ని తప్పకుండా వెలిగించాలి. అదేవిధంగా ఇంటి ప్రధాన ద్వారం వద్ద కూడా దీపాన్ని వెలిగించడం శుభసూచకంగా భావిస్తారు. మౌని అమావాస్య రోజున ఆవులు, కుక్కలు, కాకులు వంటి జంతువులకు ఆహారం, నీరు అందించడం ద్వారా పితృదేవతల ఆశీర్వాదాలు లభిస్తాయని నమ్మకం. దీనివల్ల జీవితంలో సుఖ-సమృద్ధులు పెరుగుతాయని విశ్వాసం. అలాగే అమావాస్య రోజున రావి చెట్టుకు నీటిని సమర్పించి, సాయంత్రం వేళ రావి చెట్టు కింద ఒక దీపాన్ని వెలిగించడం కూడా ఎంతో పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుందని శాస్త్రోక్తి.
మౌని అమావాస్య నాడు సత్యనారాయణ వ్రతం చేయించడం అత్యంత శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ఈ పుణ్యతిథి నాడు ప్రయాగ్ రాజ్, హరిద్వార్ వంటి పుణ్యక్షేత్రాల్లో స్నానం చేయడానికి ప్రత్యేకమైన మహిమ ఉంది. ఈ రోజున పవిత్ర నదుల్లో స్నానం చేయడం ద్వారా మోక్షప్రాప్తి కలిగి, అశ్వమేధ యాగానికి సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుందని పురాణాలు చెబుతాయి. అమావాస్య నాడు పితృదేవతలకు తర్పణం, పిండ ప్రదానం, దాన-ధర్మాలు చేయడం వల్ల వారికి శాంతి కలిగి, కుటుంబంలో ఎదురయ్యే కష్టాలు, అడ్డంకులు తొలగిపోతాయని విశ్వాసం.
మౌని అమావాస్య రోజున మాంసం, చేపలు, వెల్లుల్లి, ఉల్లిపాయలు వంటి తామసిక ఆహారాలను పూర్తిగా వర్జించాలి. ఈ రోజుకు ముందురోజు నుంచే బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించడం ఉత్తమమని శాస్త్ర సూచన. మౌని అమావాస్య నాడు కోపం, లోభం, ప్రతికూల ఆలోచనలకు దూరంగా ఉండాలి. అలా చేయకపోతే వ్రత ఫలితం పూర్తిస్థాయిలో లభించదని, పితృదేవతలు అసంతృప్తి చెందుతారని నమ్మకం. అలాగే ఈ తిథి నాడు ఆవులు, కుక్కలు, కాకులు వంటి జంతువులను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఇబ్బంది పెట్టకూడదు. అలా చేయడం అశుభకరమని, జీవితంలో ప్రతికూల ప్రభావాలు ఎదురయ్యే అవకాశముందని ధర్మశాస్త్రాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.
