మన శరీర ఆరోగ్యాన్ని అంచనా వేయడంలో మలవిసర్జన కీలక పాత్ర పోషిస్తుందన్న విషయం అందరికీ తెలిసినదే. కానీ మలం రంగు మార్పులు ఆరోగ్యంపై ఎంత ప్రభావం చూపుతాయో చాలా మందికి తెలియదు. సాధారణంగా ఆరోగ్యకరమైన వ్యక్తి మలం ముదురు గోధుమ రంగులో ఉంటుంది. ఈ రంగు జీర్ణక్రియలో ఉత్పత్తయ్యే బిలిరుబిన్ మరియు పిత్తం (Bile) ప్రభావం వల్ల వస్తుంది. అయితే ఆహారం, నీరు, మందులు, జీర్ణవ్యవస్థ పనితీరు వంటి అనేక కారణాల వల్ల రంగులో మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి.
మలం దాదాపు 75% నీరు, మిగిలిన భాగం చనిపోయిన బ్యాక్టీరియా, ఫైబర్, వ్యర్థ పదార్థాలతో నిండి ఉంటుంది. అందుకే మలం రంగును నిర్లక్ష్యం చేయడం ప్రమాదకరం. కడుపు ఆరోగ్యం సరిగా లేకపోతే, పేగుల్లో ఇన్ఫెక్షన్లు ఉన్నా, కాలేయం-పిత్తాశయంలో సమస్యలు ఉన్నా… వాటి ప్రభావం మలం రంగులో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
డాక్టర్ కునాల్ సూద్ ఈ విషయంలో ప్రజలకు అవగాహన కల్పిస్తూ మలం రంగులు ఏం సూచిస్తాయో వివరించారు. ఆ వివరాలు ఇలా ఉన్నాయి:
1. ఆకుపచ్చ రంగు మలం – జీర్ణక్రియ వేగంగా జరిగితే
ఆకుపచ్చ మలం రావడానికి వివిధ కారణాలు ఉన్నాయి.
- పిత్తం సహజంగా ఆకుపచ్చ రంగులో ఉంటుంది.
- జీర్ణక్రియ వేగంగా జరిగితే పేగుల్లో బిలిరుబిన్ పూర్తిగా మార్పు చెందకపోవడం వల్ల మలం ఆకుపచ్చగా మారుతుంది.
- పాలకూర, బ్రొకోలీ, ఆకుకూరల వంటి ఆహారం అధికంగా తిన్నా ఇదే రంగు కనిపిస్తుంది.
- యాంటీబయోటిక్స్ వాడినప్పుడు పేగుల్లో బ్యాక్టీరియా సమతుల్యత దెబ్బతినడం వల్ల కూడా ఆకుపచ్చ మలం రావచ్చు.
- వైరల్ గ్యాస్ట్రోఎంటరైటిస్ లేదా సెలియాక్ వ్యాధి వంటి సమస్యల సూచన కూడా కావచ్చు.
సాధారణంగా ఇది ప్రమాదకరం కాకపోయినా, 2–3 రోజులకుపైగా కొనసాగితే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
2. నలుపు రంగు మలం – జాగ్రత్త అవసరం
నల్ల మలం చాలా సందర్భాల్లో అపాయ సంకేతం.
- జీర్ణవ్యవస్థలో రక్తస్రావం (bleeding in stomach or intestines)
- పేగుల్లో అల్సర్లు
- అధిక ఐరన్ సప్లిమెంట్లు తీసుకోవడం
- మేక మాంసం లేదా రక్తం కలిగిన ఆహారం తీసుకున్నప్పుడు
- పేగుల్లో ఇన్ఫెక్షన్ వల్ల
నల్ల రంగు మలం వస్తే వెంటనే వైద్య పరీక్షలు చేయించుకోవాలి. ముఖ్యంగా ఇది దుర్వాసనతో, గట్టి కట్టుతో వస్తే అత్యవసర వైద్య సహాయం అవసరం.
3. పసుపు రంగు మలం – కొవ్వు శోషణలో సమస్య
పసుపు రంగు మలం రావడం అంటే శరీరం కొవ్వును సరిగ్గా శోషించలేకపోతుందని అర్థం.
- ప్యాంక్రియాస్ సమస్యలు
- పేగుల్లో బ్యాక్టీరియల్ ఇన్ఫెక్షన్లు
- అధిక కొవ్వు ఆహారం
- లాక్టోస్ అసహనం
పసుపు మలం రెండు రోజులకుపైగా కొనసాగితే ప్యాంక్రియాస్ లేదా కాలేయానికి సంబంధించిన సమస్యలుగా భావించి వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
4. తెలుపు లేదా బూడిద రంగు మలం – అతితీవ్ర సమస్య సంకేతం
ఈ రంగు అత్యంత ప్రమాదకరమైన ఆరోగ్య సూచన.
- కాలేయం తగినంత పిత్తం ఉత్పత్తి చేయకపోవడం
- పిత్త వాహికల్లో అడ్డంకి
- పిత్తాశయ రాళ్లు
- హేపటైటిస్- A, B, C
- బిలిరుబిన్ ప్రవాహం పూర్తిగా అడ్డం పడటం
తెల్లటి మలం ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ నిర్లక్ష్యం చేయరాదు.
5. ఎర్రటి మలం – తక్షణ జాగ్రత్త అవసరం
మలం ఎర్రగా కనిపిస్తే:
- పేగుల్లో రక్తస్రావం
- డైవర్టికులిటిస్
- పేగు పాలిప్స్
- ఇన్ఫెక్షన్లు
- పిల్స్ (హెమోరాయిడ్స్)
కొన్ని సందర్భాల్లో బీట్రూట్, రెడ్ ఫుడ్ కలర్స్ వల్ల కూడా మలం ఎర్రగా కనిపించొచ్చు. కానీ నిజమైన కారణం తెలుసుకునేందుకు వైద్య పరీక్ష తప్పనిసరి.
6. గోధుమ రంగు – ఆరోగ్యకరమైన రంగు
మలం లేత లేదా ముదురు గోధుమ రంగులో ఉండటం పూర్తిగా సహజం.
- బిలిరుబిన్ సక్రమంగా మార్పు చెందడం
- జీర్ణవ్యవస్థ ఆరోగ్యంగా ఉండటం
- పేగులు సరిగా పనిచేయడం
ఈ రంగు వస్తే ఎలాంటి ఆందోళన అవసరం లేదు.
గమనిక
ఈ సమాచారం సాధారణ ఆరోగ్య అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వైద్యసలహా లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. మలం రంగులో అసాధారణ మార్పులు 24–48 గంటలకు మించి కొనసాగితే తప్పనిసరిగా వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
