మహిళలకు రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అందుతున్న ఉచిత బస్సు సౌకర్యాలపై మాజీ ఉపరాష్ట్రపతి వెంకయ్య నాయుడు తీవ్రంగా స్పందించారు. ఉచితాలు అందచేయడం తప్పు కాదు, కానీ అప్పులు తెచ్చి ప్రజలకు పథకాలు లేకుండా ఇచ్చేవిధంగా చేయడమే తప్పన్నారు. ప్రత్యేకించి, విద్య, వైద్యం తప్ప మిగతావి ఉచితంగా ఇవ్వొద్దని ఆయన స్పష్టం చేశారు.

ఉచిత బస్సు పథకాలు: ఏపీ & తెలంగాణ ప్రస్తావన

• ప్రస్తుతం Telangana government మహిళలకు ఉచిత బస్సు సేవ అందిస్తోంది.
• 2025లో Andhra Pradesh government కూడా మహిళలకు ఉచిత బస్సు ప్రారంభించింది (ఆగస్టు 15న).
• ఈ బస్సు సేవతో పాటు, మహిళలకు ఇతర ఉచిత పథకాలు కూడా ఉన్నాయని వర్గాలు తెలిపాయి.

ఇకపై ఉచితాలపై తగిన సమాలోచన అవసరమని, ఇది కేవలం ఓ రాజకీయ హామి కాకూడదని వెంకయ్య నాయుడు అభిప్రాయపడ్డారు.

“ఉచితాలు ఉవ్వమని ఎవరు అడిగారు?” — వెంకయ్య వ్యాఖ్యలు

గుంటూరు తెనాలిలో నిర్వహించిన సేవా జ్యోతి పురస్కార కార్యక్రమంలో పాల్గొన్న際, ఆయన అన్నారు:

• ప్రజలకు ఇస్తున్న ఉచితాలు… ఎవరు కోరారు?
• మిగతా రంగాల్లో (వ్యవహారాలు, సేవలు) వాడుకునే మనుషులపై మిటిమిటలుగా పెడుతూ… అవి తిరిగి కట్టుబడాలి.
• ఉదయం ఉచితాలు ఇచ్చి… సాయంత్రం మద్యం రూపంలో ప్రజల నుంచి డబ్బులు వసూలు చేయడం సమంజసం కాదు.
• పేదలకైనా ఇంతకుముందు హక్కు అయిన విద్య, వైద్యం మాత్రమే ఉచితంగా ఉండాలి.

ఈ వ్యాఖ్యలకు ప్రజల & రాజకీయ వర్గాల స్పందనలు

• కొందరు వర్గాలు — మహిళలకు సురక్షిత, సులభ ప్రయాణ మార్గం ఇచ్చినందుకు ఉచిత బస్సు లాభంగా ఉందన్నారు.
• మరికొంతమంది — ప్రభుత్వం అప్పు మీదుగా పథకాల పంపకాన్ని చేస్తున్నారని, దీన్ని వ్యర్థంగా చూస్తున్నారు.
• బాగా సంక్లిష్టమైన విషయం: ప్రజలు కావాలనే… ప్రభుత్వం హామిచేసిన…
  ఈ మధ్యవర్తితనం, భవిష్యంలోని భారం అనే ప్రశ్నలు మునిగిపోతున్నాయి.

మౌలిక ప్రశ్నలు: ఉచితాల వెనుక ఆర్థిక వాస్తవాలు

వెంకయ్య నాయుడు సూచించినట్లుగా — ఉచిత పథకాలపై ఎక్కువ దృష్టి కేంద్రీకరించడం వలన:

• రాష్ట్ర ఆర్థిక నిర్వహణపై ఒత్తిడి
• అప్పు–వ్యయాల మధ్య లోటు ఏర్పడే ప్రమాదం
• ప్రజలకు అసమతులమైన పథకాల పంపకం

అందువల్ల, ఉచితాలకు ముందు — సంపద సృష్టి, ఉద్యోగాల పెరుగుదల, మౌలిక వసతుల సాధనం వంటి అంశాలపై ప్రభుత్వాలు దృష్టి పెట్టాలని ఆయన కోరారు.

సరైన ధోరణి ఏంటి? — సమతుల్యత అవసరం

బస్సు వంటి పథకాలు అవసరం; కానీ…

• ప్రభుత్వం పెట్టబోయే వ్యయాలు & వనరుల ప్రతిఫలం విశ్లేషించి
• ప్రజల అవసరాల & స్పందనలను దృష్టిలో ఉంచి
• తగిన వరుసలోనే పథకాలు అమలు చేయాలి

అలాగే, ఉచితం ఇచ్చడం మాత్రమే కాకుండా — ప్రజలకూ అవగాహన, బాధ్యతలు ఇవ్వడం ముఖ్యమని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.