భారతీయుల హృదయాల్లో ప్రత్యేక స్థానం దక్కించుకున్న స్వీట్ ఏదైనా ఉన్నదంటే అది జిలేబీ. చిన్నపాటి సంతోషం వచ్చినా, ఇంట్లో ఏ శుభకార్యం జరిగినా, జాతీయ పండుగల వేళైనా—నోరు తీపి చేయడానికి ఎక్కువ మంది గుర్తుకు తెచ్చుకునేది ఇదే. పేరు అందరికీ తెలిసిన ఈ స్వీట్ను ఇంగ్లీషులో ఏమంటారో మాత్రం చాలామందికి తెలియదు. ఇంతగా మన జీవితాల్లో కలిసిపోయిన జిలేబీ గురించి తెలియని ఎన్నో విషయాలు ఉన్నాయి. వాటిని ఇప్పుడు ఒక్కొక్కటిగా తెలుసుకుందాం.
జిలేబీకి ఇంగ్లీష్ పేరు ఏమిటి?
జిలేబీని ఇంగ్లీషులో Sweet Pretzel, Coiled Funnel Cake అని వ్యవహరిస్తారు. కొన్ని సందర్భాల్లో Indian Syrup-Coated Dessert అని కూడా పిలుస్తారు. బయట కరకరలాడుతూ, లోపల పాకంతో రసభరితంగా ఉండే ఈ తీపి, ఇతర స్వీట్లతో పోలిస్తే ప్రత్యేకమైనదిగా నిలుస్తుంది.
జిలేబీ తయారీ విధానం – శాస్త్రీయంగా, శైలీగా
జిలేబీ తయారు చేయడానికి మైదాతో ప్రత్యేకమైన పిండి మిశ్రమం తయారు చేస్తారు. ఇందులో పెరుగు కలిపి కొంతసేపు పులియబెట్టడం వల్ల దానికి తేలికైన టెక్స్చర్ వస్తుంది. తర్వాత ఈ మిశ్రమాన్ని గుడ్డలో నింపి వేడి నూనెలో గుండ్రంగా తిప్పుతూ వేయిస్తారు. బంగారు రంగులోకి మారిన వెంటనే దానిని వేడి పాకంలో ముంచుతారు. పాకం పీల్చుకున్న తర్వాతే జిలేబీ తన అసలు రుచి, మెరుగు, సువాసనను అందిస్తుంది.
వేడివేడిగా తింటే రుచి మరింత పెరుగుతుంది. కొందరు రబడితో, మరికొందరు ఐస్క్రీమ్తో, ఇంకొందరు పెరుగుతో కూడా జిలేబీని ఆస్వాదిస్తారు. వయసుతో సంబంధం లేకుండా అందరికీ నచ్చే స్వీటుగా ఇది నిలుస్తుంది.
జిలేబీ ఆవిర్భావం ఎక్కడ?
చాలామందికి తెలియని ఆసక్తికర వాస్తవం ఏమిటంటే—జిలేబీ భారతీయ స్వీట్ కాదు. దీని అసలు పేరు జులాబియా లేదా జలాబియా. ఇది మొదట మధ్యప్రాచ్యంలో తయారు చేయబడింది. తర్వాత అది భారతదేశానికి చేరి ఇక్కడి సంప్రదాయాలకు, రుచులకు సరిపోయేలా మారి, పూర్తిగా భారతీయ స్వీట్గా పరిణమించింది.
జిలేబీ ఎక్కడెక్కడ ప్రసిద్ధి?
జిలేబీ భారత్లో మాత్రమే కాదు, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, నేపాల్, అనేక ఆఫ్రికన్ దేశాల్లో కూడా విపరీతమైన ఆదరణ పొందింది. స్వీట్ ప్రపంచంలో ఇది ఒక గ్లోబల్ డెజర్ట్ అని చెప్పొచ్చు.
ప్రపంచ జిలేబీ దినోత్సవం — తెలుసా?
ప్రతి సంవత్సరం జూలై 30న వరల్డ్ జిలేబీ డే జరుపుకుంటారు. సోషల్ మీడియా అంతా అప్పట్లో జిలేబీ ఫోటోలను, వీడియోలను పంచుకుంటూ ఈ ప్రియమైన స్వీట్పై ప్రజలు తమ ప్రేమను వ్యక్తపరుస్తారు.
జిలేబీకి ప్రసిద్ధమైన ప్రాంతాలు
భారతదేశంలో దాదాపు ప్రతి నగరంలో జిలేబీ దొరికినా, కొన్ని ప్రాంతాల్లో దీని ప్రత్యేకత మరీ ఎక్కువ:
- మధ్యప్రదేశ్లోని జబల్పూర్ ఖోయా జిలేబీ చాలా ప్రసిద్ధి.
- ఉత్తరప్రదేశ్లోని మధుర, ఆలు ప్రాంతాల్లో తయారయ్యే జిలేబీ ఎంతో పేరుగాంచింది.
- రాజస్థాన్లోని భరత్పూర్ జిలేబీ కూడా అత్యద్భుత రుచితో దేశవ్యాప్తంగా గుర్తింపును పొందింది.
ఈ విధంగా సాధారణమైనట్లు కనిపించే జిలేబీకి అసాధారణమైన చరిత్ర, ప్రత్యేకమైన తయారీ పద్ధతి, సాంస్కృతిక నేపథ్యం ఉన్నాయి. అందుకే ఈ స్వీట్ భారతీయుల రోజువారీ జీవితాల్లో అంతర్భాగమైంది.
