మార్కెట్లో కనిపించే ప్రతి మెరిసే బంగారం అదే నాణ్యత కలిగి ఉంటుందని చెప్పలేము. సాధారణ వినియోగదారుల నమ్మకాన్ని దుస్థితికి గురిచేయాలనే ఉద్దేశ్యంతో కొన్ని వ్యాపారులు పుత్తడి బంగారంను రియల్గా చూపే ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు. ఇదే పరిస్థితిని నిరోధించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం హాల్మార్కింగ్ వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టింది — బంగారు ఆభరణాలపై భద్రతాభరితంగా గ్రేడ్లను ముద్రించే ఈ పద్ధతి వినియోగదారులకు పదును పట్టే సూచकంగా భావించబడుతుంది. అయినప్పటికీ, అనధికారిక పద్ధతులు ఇంకా కొనసాగుతున్నట్టు తాజా తనిఖీలు వెల్లడించాయి.
బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్స్ స్టాండర్డ్స్ (బిఐఎస్) పెద్ద ఎత్తున హాల్మార్కుడ్ బంగారాన్ని కొనుగోలు చేయాలని ప్రజలకు ఆహ్వానిస్తోంది. సాధారణంగా బంగారంపై 22 క్యారెట్లు చూపిస్తూ 916 శుద్ధి గుర్తింపు ముద్రిస్తే అది ప్రమాణానికి అనుగుణంగా ఉందని భావిస్తారు. కానీ గుంటూరు జిల్లా, లాలాపేట ప్రాంతంలోని కొన్ని బంగారు షాపుల్లో అనుమతి పొందనుండే హాల్మార్క్ ముద్రిస్తూ వినియోగదారులను మోసం చేస్తున్నట్లు బిఐఎస్ అధికారుల పంపిణీ చేసిన నివేదిక సహా సమాచారం లభించింది.
బిఐఎస్ జాయింట్ డైరెక్టర్ అర్జున్ అతని సిబ్బందితో కలిసి గుంటూరు నగరంలోని లాలాపేటలో దాడులు నిర్వహించారు. తనిఖీల్లో ముఖ్యంగా గుర్తించిన విషయం ఏమిటంటే — కొంతమంది వ్యాపారులు లేజర్ మెషిన్ ద్వారా అనధికారికంగా హాల్మార్క్ ముద్రిస్తున్నారన్నది. అర్జున్ చెప్పారు — అనుమతి లేకుండా హాల్మార్క్ ముద్రించడం ప్రభుత్వం ఇచ్చిన లైసెన్స్ను ఉల్లంఘించడమే కాకో నేరమైనదని. వెంటనే ఆ లేజర్ మెషిన్ సీజ్ చేయబడింది. అక్కడ ఉన్న బంగారు ముడుతైన నాణ్యతను కూడా పరీక్షకు తీసుకున్నారు.
ఒకసారిగా గుంటూరు ప్రాంతంలో మాత్రమే కాకుండా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఇలాంటి అనధికారిక కార్యకలాపాలపై విస్తృతంగా దాడులు చేయనున్నట్టు బిఐఎస్ అధికారులు హెచ్చరించారు. వారు అభ్యర్థన కూడా చేశారు — ఎక్కడైనా అనుమానాస్పదంగా హాల్మార్క్ ముద్రిస్తుంటే దానికి సంబంధించి సమాచారం పంపించమని. గోతులు, బాంగల్లు, నెక్లెస్లలో హాల్మార్క్ సాధారణంగా చూపబడే స్థానాలు; ఉదాహరణకు ఉంగరానికి లోపలి భాగం, నెక్లెస్సు లాకెట్ వెనుకభాగం వంటి చోట్ల చాలా సూక్ష్మంగా ముద్ర ఉంటుంది — కంటితో కనిపించదగినది కాదు, ప్రత్యేక పరికరంతో చూడాల్సివస్తుంది.
ఈ చర్యల సందర్భంగా బిఐఎస్ అధికారులు కలెక్ట్ చేసిన ఆకస్మిక గణాంకాల్లో 1286 గ్రాముల బంగారాన్ని కూడా సీజ్ చేశారు. గుంటూరు నగరంలోని బంగారు వ్యాపార వాతావరణంలో ఈకి-బకి కలకలం రేగినట్లు వాణిజ్య వర్గాలు చెప్పుతున్నాయి. బంగారం ధరలు ఎగబాకుతున్న నేపథ్యంలో నకిలీ గోల్డ్ ఉత్పత్తుల వ్యాపారం మిక్కిలి నోటీస్పెట్టు విస్తరించింది — కొంతమంది త్వరిత లాభాల ఆశలో కస్టమర్ల నమ్మకాన్ని దారుణంగా దెబ్బతీస్తున్నారు.
హాల్మార్కింగ్ సుదృఢంగా అమలవ్వాలంటే వినియోగదారుల సైతం అవగాహన అవసరం. కొనుగోలు చేసేముందు బంగారానికి హాల్మార్క్ ఉందో లేదో, మరియు ఆ హాల్మార్క్ లైసెన్స్డ్ హాల్మార్కింగ్ సెంటర్కి చెందినదేనా అనే విషయాలను బిఐఎస్ వెబ్సైట్లో తెలుసుకోవచ్చు. అనుమానాలున్నాైతే వెంటనే కంప్లయింట్ చేయడం ఉత్తమం, తద్వారా సంబంధిత అనుమానాస్పద కార్యకలాపాలపై అధికారులు తక్షణ చర్యలు తీసుకొనే అవకాశమున్నది.
ఈ కథనం వినియోగదారుల భద్రతపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించాలని గుర్తు చేస్తుంది. మెరిసే బంగారం చూసి మెస్మరై కాకుండా, హాల్మార్క్ని పరిశీలించడం ద్వారా ఆభరణం వెనుకని నిజమైన నాణ్యతను తెలుసుకోవడమే తగినది — లేదంటే ‘మెరిసేదంతా బంగారం కాదు’ అనే మాట ప్రతిసారిగా ప్రామాణికతను గుర్తు చేసింది.
