2005 అక్టోబర్ 29 – ఆ రోజు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర చరిత్రలో మర్చిపోలేని రోజు. ఆ రోజు ఆకాశం మబ్బులతో నిండిపోయి, ఎడతెరిపిలేని వర్షం కురుస్తోంది. బలమైన గాలులు, మెరుపులు, పిడుగులు భయంకర వాతావరణాన్ని సృష్టించాయి. రోడ్లు, రైలు పట్టాలు అన్నీ నీటితో నిండిపోయాయి. అదే సమయంలో ఒక రైలు తన గమ్యస్థానానికి కేవలం గంట దూరంలో ప్రయాణిస్తోంది. లోకో పైలట్కు ఎటువంటి అలర్ట్ అందలేదు. అందుకే రైలు నిర్ణీత వేగంతోనే ముందుకు దూసుకుపోతోంది.
అకస్మాత్తుగా — వర్షపు ఉధృతికి కొట్టుకుపోయిన వంతెనపై రైలు దూసుకుపోయింది. కొన్ని క్షణాల్లోనే ఇంజిన్ సహా ఏడు బోగీలు నీటిలో మునిగిపోయాయి. క్షణాల్లోనే ప్రయాణం దుర్ఘటనగా మారింది. నీటి ప్రవాహంలో మునిగిపోతున్న రైలు నుంచి సహాయం కోసం కేకలు వినిపించాయి. ఆ హృదయ విదారక దృశ్యం చూసి పల్నాడు ప్రాంతం మొత్తం వణికిపోయింది.
ప్రమాదం జరిగిన ప్రదేశం – నల్గొండ జిల్లా, వెలగొండ సమీపం
ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్లోని నల్గొండ జిల్లాలోని వెలగొండ వద్ద మధ్యాహ్నం 3.30 గంటల సమయంలో ఈ ఘోర ప్రమాదం చోటుచేసుకుంది. రేపల్లె–సికింద్రాబాద్ డెల్టా ఫాస్ట్ ప్యాసింజర్ రైలు సుమారు 400 కిలోమీటర్ల ప్రయాణం పూర్తి చేసి, గమ్యానికి దగ్గరగా ఉంది. కానీ భారీ వర్షం కారణంగా ప్రాంతమంతా వరద ముంపులో ఉంది. ఆ వరదలతో ఒక చిన్న వంతెన కొట్టుకుపోయింది.
లోకో పైలట్కు ఈ విషయం తెలియక, రైలు ఆ ట్రాక్ వైపే దూసుకుపోయింది. ఫలితంగా ఇంజిన్తో పాటు ఏడు బోగీలు వరదలో మునిగిపోయాయి. ఈ ఘటనలో 114 మంది మరణించగా, 200 మందికి పైగా తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. మరికొందరు ఆ ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయారు.
కొత్తగా ప్రారంభమైన రైలు సేవ
ఈ రైలు సేవ ప్రమాదం జరిగే ఆరు నెలల ముందు స్థానిక ఎంపీ ప్రయత్నాల ఫలితంగా ప్రారంభమైంది. కొత్తగా ప్రారంభమైన ఈ సేవ కొద్ది రోజుల్లోనే విషాదానికి కారణమైంది.
వర్షం కారణంగా హెలికాప్టర్లు దిగలేకపోయాయి
ప్రమాదం జరిగిన వెంటనే భారత వైమానిక దళం హెలికాప్టర్లు సహాయక చర్యలు ప్రారంభించాయి. కానీ వర్షం అంతగా కురుస్తుండటంతో నేలపై దిగడం సాధ్యపడలేదు. తాడుల సహాయంతో ప్రయాణికులను రక్షించాల్సి వచ్చింది. సైనిక గజ ఈతగాళ్లు, రైల్వే రక్షణ దళం, రాపిడ్ యాక్షన్ ఫోర్స్, స్థానికులు, ఆంధ్ర పోలీసులు అందరూ కలసి రాత్రింబవళ్లు సహాయక చర్యలు చేపట్టారు.
30 ఏళ్ల వర్షపాతం రికార్డు బద్దలైంది
ఆ రోజు నమోదైన వర్షపాతం గత 30 సంవత్సరాల రికార్డును చెరిపేసింది. 32 సెంటీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. ఈ ప్రమాదం తర్వాత రైల్వే శాఖ, నీటిపారుదల శాఖ ఒకరిపై ఒకరు తప్పులు నెట్టేశారు. రైల్వే అధికారులు — రామసముద్రం జలాశయం నుండి నీరు విడుదలైన సమాచారం తమకు ఇవ్వలేదని ఆరోపించగా, నీటిపారుదల శాఖ మాత్రం ఆ రాత్రి 51,187 క్యూసెక్కుల నీరు విడుదలైనట్లు తెలిపింది.
ప్రమాదానికి మరో కారణం – గస్తీ కార్మికుడు వరదలో కొట్టుకుపోవడం
రైల్వే వర్గాల ప్రకారం ప్రమాదానికి కొద్ది గంటల ముందే అదే ట్రాక్పై రెండు రైళ్లు సురక్షితంగా వెళ్లాయి. కానీ ఆ తర్వాత వంతెన కొట్టుకుపోవడం, గస్తీ కార్మికుడు వరదలో మునిగిపోవడం వలన హెచ్చరిక ఇవ్వడానికి ఎవరూ లేకపోయారు.
అసిస్టెంట్ లోకో పైలట్ దూరం నుండి పట్టాలు నీటిలో తేలిపోతున్నట్లు గమనించాడు. డ్రైవర్ను హెచ్చరించేలోపే ప్రమాదం జరిగిపోయింది. అయినా డ్రైవర్ చివరి క్షణంలో ఎమర్జెన్సీ బ్రేక్లు వేశాడు. లేకపోతే మొత్తం రైలు నీటిలో మునిగిపోయి మరణాల సంఖ్య మరింత పెరిగి ఉండేది.
ముగింపు
వెలగొండ రైలు ప్రమాదం ఆంధ్రప్రదేశ్ రైల్వే చరిత్రలో అత్యంత విషాదకరమైన అధ్యాయం. ఈ ఘటన తర్వాత రైల్వే భద్రత, హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, వర్షపు ప్రాంతాల పరిశీలనలపై కేంద్రం పలు మార్పులు చేసింది. కానీ ఆ రోజు మట్టిలో కలిసిన ఆ 114 మంది ప్రాణాలు ఇంకా ప్రజల హృదయాల్లో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాయి.
