మొంథా తుఫాను పేరు ఎలా వచ్చింది? ఈ సైక్లోన్‌కి పేరును ఎవరు పెట్టారు? పూర్తి వివరాలు ఇక్కడే…

మొంథా తుఫాన్‌కి పేరు ఎలా వచ్చింది?

తెలుగు రాష్ట్రాలపై మొంథా తుఫాన్ ముప్పు నెలకొంది. ఇప్పటికే తూర్పు గోదావరి, కృష్ణా, విశాఖ జిల్లాల్లో దాని ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. వాతావరణ శాఖ అంచనా ప్రకారం ఈ తుఫాను అక్టోబర్ 28 నాటికి ఆంధ్రప్రదేశ్ తీరం దాటే అవకాశం ఉంది. తుఫాను ప్రభావం ఒడిషాపై కూడా ఉండనుందని అధికారులు తెలిపారు. ఈ నేపథ్యంలో, “మొంథా” అనే పేరు ఈ తుఫానుకు ఎలా వచ్చింది? ఎవరు పెట్టారు? అనే ప్రశ్న చాలా మందికి కలుగుతోంది.

సైక్లోన్ పేర్లు ఎలా నిర్ణయిస్తారు?

ఉత్తర హిందూ మహాసముద్రం పరిధిలో ఉన్న దేశాలు తుఫానులకు పేర్లు పెట్టే సంప్రదాయం కొనసాగిస్తున్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో మొత్తం 13 దేశాలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఒక్కో దేశం తమ వంతుగా సూచించిన పేర్ల జాబితా నుండి వరుసగా తుఫానులకు పేర్లు కేటాయిస్తారు.

మొంథా అనే పేరును ఈసారి థాయ్‌లాండ్ దేశం సూచించింది. ఐక్యరాజ్యసమితి పరిధిలో పనిచేసే ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (WMO) పర్యవేక్షణలో ఈ ప్రక్రియ జరుగుతుంది.

భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) పాత్ర

భారత వాతావరణ శాఖ (IMD) ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఆరు ప్రాంతీయ ప్రత్యేక వాతావరణ కేంద్రాలు (RSMCs) లో ఒకటి.
IMD బాధ్యతలలో భాగంగా, ESCAP/WMO ప్యానెల్‌ కింద వచ్చే 13 సభ్య దేశాలకు ఉష్ణమండల తుఫానుల గురించి హెచ్చరికలు, నివేదికలు, సూచనలు అందించడం ఉంటుంది.

ఈ 13 దేశాలు ఇవే:

బంగ్లాదేశ్, భారతదేశం, ఇరాన్, మాల్దీవులు, మయన్మార్, ఒమన్, పాకిస్తాన్, ఖతార్, సౌదీ అరేబియా, శ్రీలంక, థాయ్‌లాండ్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE), యెమెన్.

తుఫాను పేర్లు పెట్టే నియమాలు

• పేర్లు లింగం, మతం, రాజకీయాలు, సంస్కృతి పరంగా తటస్థంగా ఉండాలి.
• ఎటువంటి వర్గం మనోభావాలను దెబ్బతీయకూడదు.
• పేరులో గరిష్ఠంగా 8 అక్షరాలు మాత్రమే ఉండాలి.
• పేర్లు అక్షర క్రమంలో సభ్య దేశాల జాబితా ప్రకారం వరుసగా వాడబడతాయి.
• ఒకసారి వాడిన పేరు తిరిగి వాడరు – అది రొటేషన్‌లో ఉంటుంది.

ఇప్పటికే వచ్చిన తుఫానులు

ఈ సీజన్‌లో మొదటగా వచ్చిన తుఫానుకు శ్రీలంక సూచించిన ‘శక్తి’ అనే పేరు పెట్టారు. ఇది అరేబియా సముద్రంలో ఉద్భవించి తీవ్ర తుఫానుగా మారినా, మహారాష్ట్ర మరియు గుజరాత్‌ తీరాలకు దూరంగా కదిలింది.

గత తుఫానుల పేర్లు

శక్తి (శ్రీలంక), ఫెంగల్ (సౌదీ అరేబియా), డానా (ఖతార్), అస్నా (పాకిస్తాన్), రెమల్ (ఒమన్) వంటి పేర్లు ఇటీవల వాడబడ్డాయి.

రాబోయే తుఫానుల పేర్లు

ప్రస్తుతం జాబితా ప్రకారం:

• తదుపరి తుఫానుకు యూఏఈ (UAE) సూచించిన ‘సెన్యార్’
• ఆ తర్వాత యెమెన్ సూచించిన ‘దిత్వహ్’
• బంగ్లాదేశ్ సూచించిన ‘అర్నబ్’
• భారతదేశం సూచించిన ‘మురసు’ అనే పేర్లు ఉన్నాయి.

తుఫాను పేర్ల చరిత్రలో మార్పులు

1900ల మధ్యకాలంలో తుఫానులకు కేవలం స్త్రీ జాతి పేర్లు మాత్రమే పెట్టేవారు. కానీ తర్వాత పురుష పేర్లు కూడా చేర్చారు. ఇప్పుడు మాత్రం ఎవరి మనోభావాలనూ దెబ్బతీయని తటస్థ పేర్లను ఎంచుకునే విధానం కొనసాగుతోంది.

సారాంశం

“మొంథా” అనే పేరు థాయ్‌లాండ్ దేశం సూచించింది. వాతావరణ శాఖల సమన్వయంతో, అంతర్జాతీయ ప్రమాణాల ప్రకారం ఈ పేరు కేటాయించబడింది. తుఫానులకు పేర్లు పెట్టే ఈ విధానం వాతావరణ అంచనాల్లో స్పష్టత ఇవ్వడమే కాకుండా ప్రజల్లో అప్రమత్తతను పెంచడంలో కూడా కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.