శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని ‘దీపావళి’ గ్రామం వెనుక ఆసక్తికరమైన కథ!

శ్రీకాకుళం జిల్లాలోని గార మండలం పరిధిలో ఉన్న ఒక చిన్న గ్రామం పేరు ‘దీపావళి’. పేరు వింటే పండుగ గుర్తుకు వస్తుంది గానీ, ఇది నిజంగా ఒక గ్రామం పేరు కావడం ఆసక్తికరం. ఈ గ్రామంలో ప్రతి సంవత్సరం దీపావళి పండుగను ఐదు రోజుల పాటు ఘనంగా జరుపుకుంటారు. అయితే, ఇక్కడి ప్రజలకు దీపావళి పండుగ అనేది కేవలం దీపాల పండుగ మాత్రమే కాదు — తమ తాతలు, ముత్తాతలను స్మరించి పూజించే పితృస్మరణ పండుగ కూడా.

దీపావళి గ్రామం పేరుకి వెనుక ఉన్న పురాణ కథ

స్థానిక కథనం ప్రకారం, పూర్వ కాలంలో శ్రీకాకుళం ప్రాంతంలో ఒక రాజు ఉండేవాడట. ఒకసారి ఆ రాజు ఈ ప్రాంతం గుండా ప్రయాణిస్తూ, శ్రీ కూర్మనాథ స్వామి దేవాలయాన్ని దర్శించి తిరుగు ప్రయాణంలో ఇక్కడే స్పృహ కోల్పోయి పడిపోయాడట. గ్రామస్థులు వెంటనే దీపాలు వెలిగించి రాజుకి సేవలు చేశారు. కొద్ది సేపటికి రాజుకి స్పృహ వచ్చినప్పుడు, ఆయన గ్రామస్థులను ఆ ఊరి పేరేమిటని అడిగాడు. వారు “మా ఊరికి పేరు లేదు” అని చెప్పగా, రాజు హర్షభరితుడై “మీరు దీపాల వెలుగుతో నన్ను రక్షించారు, కాబట్టి ఈ ఊరిని ఇకపై ‘దీపావళి’ అని పిలుస్తాం” అని ఆ గ్రామానికి పేరు పెట్టాడట. అప్పటి నుండి ఆ పేరు ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది.

పితృపూజలతో ప్రారంభమయ్యే పండుగ

ప్రతి సంవత్సరం దీపావళి రోజున ఈ గ్రామ ప్రజలు తెల్లవారుజామునే లేచి పితృకర్మలు నిర్వహిస్తారు. ప్రధానంగా సోనాడి కమ్యూనిటీ ప్రజలు నివసించే ఈ ప్రాంతంలో, తాతలు, తండ్రులు, పూర్వీకులకు పూజలు చేసి వారి ఆశీర్వాదాలను పొందడం ప్రధాన ఆచారం. పితృపూజ అనంతరం, కుటుంబ సభ్యులు నూతన వస్త్రాలు ధరించి, సాంప్రదాయ విందులతో ఆనందంగా రోజు గడుపుతారు.

అల్లుళ్లకు ప్రత్యేక ఆతిథ్యం

ఈ గ్రామంలో దీపావళి సందర్భంగా ఒక ప్రత్యేక సంప్రదాయం ఉంది — కొత్త అల్లుళ్లకు ఘన స్వాగతం. పండుగ రోజు అత్తమామలు కొత్తగా వచ్చిన అల్లుళ్లకు బట్టలు, కానుకలు ఇచ్చి మర్యాదలు చేస్తారు. ఇది సంక్రాంతి పండుగలో జరిగే అల్లుళ్ల ఆతిథ్యం లాగే ఎంతో గౌరవప్రదమైన ఆచారం.

గ్రామ ఉత్సాహం, సాంప్రదాయం కలిసిన వేడుక

ప్రస్తుతం దీపావళి గ్రామంలో సుమారు వెయ్యి మందికి పైగా జనాభా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. పండుగ సమయంలో గ్రామం అంతా దీపాలతో ప్రకాశిస్తుంది. ప్రతి ఇంట్లో దీపాలు వెలిగిస్తారు, గ్రామం మొత్తంలో మిఠాయిలు పంచుకుంటారు, స్నేహపూర్వక వాతావరణం నెలకొంటుంది.

ప్రత్యేకతతో నిలిచిన గ్రామం

దీపావళి పండుగ సమయం రాగానే రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఈ గ్రామం పేరు వార్తల్లోకి వస్తుంది. పేరు వల్లే ఈ ఊరు ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది. ప్రతి సంవత్సరం దీపావళి పండుగ రాగానే ప్రజలు ఈ గ్రామాన్ని గుర్తు చేసుకోవడం ఒక ఆనవాయితీగా మారింది.

ఇలా — ఒక చిన్న గ్రామం పేరు వెనుక ఉన్న రాజకథ, సంప్రదాయ ఆచారాలు, పితృపూజల విశిష్టత ఇవన్నీ కలిపి ‘దీపావళి’ గ్రామాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపుగా నిలబెట్టాయి.